Waardoor

Waardoor werd de recente kredietcrisis veroorzaakt?

Om te kijken hoe de recente kredietcrisis werd veroorzaakt moeten we terug gaan naar het voorjaar van 2000. In het voorjaar van 2000 ontstond er een internetcrisis. Deze internetcrisis is ontstaan vlak na de beursintroductie van World Online, World Online werd in 1995 opgericht door Nina Brink. Ze wilden van dit bedrijf, de grootste internetprofider van europa maken. Op vrijdag 17 maart 2000 ging het bedrijf de beurs op, beleggers raakte geïnteresseerd en al snel steeg het aandeel van €43 naar €50. Op maandag 20 maart ging het mis. Omdat groot aandeelhouders hun aandelen in het bedrijf verkochten gingen andere beleggers hierop reageren en verkochten ook hun aandelen. De koers van het aandeel daalde rap met tientallen procenten in enkele weken tijd. Vlak na deze beursgang kwam naar buiten dat Nina Brink haar eigen aandelen die 15 miljoen stuks bedroegen. Had verkocht voor een bedrag van zes euro per stuk. Dit was ver onder de introductiekoers. Veel beleggers voelden zich misleid. Maar Nina Brink had op pagina 99 van het prospectus wel degelijk iets over een verkoop van haar aandelen vermeld. Alleen stond er geen prijs bij waartegen de aandelen zouden worden verkocht.

Door de actie van Mw. Brink, daalde de beurswaarde van internet bedrijven flink. Dit omdat bleek dat ze niet zoveel waard bleken te zijn als veel investeerders en beleggers in eerste instantie verwacht hadden. De Internet bedrijven raakten dus in moeilijkheden.

Door de aanslagen op 11 september werd men toch erg ongerust over de economische groei. Om er niet economisch op achteruit te gaan, en om dus zo een ‘recessie' te voorkomen verlaagde de centrale bank van de Verenigde Staten, stapsgewijs de rente van 6 procent naar ongeveer 2 procent om, het vertrouwen in de markt te proberen, te herstellen.

Amerikanen bedachten nieuwe hypotheekvormen. Enkele voorbeelden zijn: Bij de balloon-lening betaalde de lener slechts tien jaar lang interest en moest dan een grote aflossing doen. Ook was er de liar-lening waarbij de lener alleen mondeling zijn inkomen hoefde te melden, zonder bewijsbare gegevens te tonen. De lener kon dus makkelijk liegen over zijn inkomen en kreeg zo meer geld mee van de bank terwijl dit niet verantwoord was. De ARM-lening werd geïntroduceerd. Dit is een lening waarbij de lener de betaling van de rente kon uitstellen als hij een hogere hypotheek af zou sluiten. Bij de teaser-lening was de rente in de eerste paar jaar veel lager dan de jaren daarna. En de Stretch-lening. Daarbij was de lener meer dan 50% van zijn netto inkomen kwijt aan maandelijkse aflossing.

De Amerikanen noemden dit NINJA-hypotheken. No Income, No Job or Assets. Of te wel geen inkomen, geen werk en geen bezit. Dit geeft een goed beeld weer van de economische omstandigheden waaronder de huizenkopers deze hypotheken afsloten.

De Amerikanen onderscheidden drie hypotheekklassen. Dit was afhankelijk van de kredietwaardigheid van de koper. Prime-hypotheken hadden de hoogste kredietwaardigheid en waren dus redelijk veilig voor de bank om te verstrekken. Daarnaast had je nog de Alt-A hypotheken. Huizenkopers in deze klasse konden geen goede documentatie van hun inkomen laten zien of leenden in veel in verhouding tot hun inkomen. Ook waren er de subprime-hypotheken. Hierbij kon men zonder documentatie van het inkomen een hypotheek afsluiten ook al had men grote schulden of waren ze bekend als wanbetaler. De NINJA-hypotheken vielen in de Alt-A en subprime-klasse.

De Amerikaanse hypotheekmarkt groeide de afgelopen tien jaar het snelst in de subprime en de Alt-A klasse. In 2006 was twee op de vijf nieuwe hypotheken een hypotheek die onder de subprime of Alt A klasse vielen. De totale Amerikaanse hypotheekschuld in 2007 bedroeg ongeveer tienduizend miljard dollar, waarvan meer dan 10 procent uit de subprime klasse.

Groei subprime en Alt-A hypotheken

Veel banken specialiseerden zich in het verstrekken van leningen die in de Alt-A en de subprime klasse vielen. In 2006 werd geschat dat vier op de vijf subprime-leningen lage teaser-rentes hadden, terwijl vier van de vijf Alt-A hypotheken Liar leningen waren.

Dit was dus erg gevaarlijk. En het ging ook mis. De huizenprijzen stegen niet langer en de rente steeg. Dit kwam omdat de inflatie toenam. Hierdoor konden veel mensen hun hypotheek niet meer betalen.

Maar de vraag is waarom de banken zo makkelijk waren in het verstrekken van deze hypotheekvormen?

In de huizenmarkt kon veel geld verdiend worden en daarom was het voor de banken aantrekkelijk om steeds meer hypotheken te financieren. Dit zorgde er voor de vraag naar huizen groter werd en hierdoor stegen de huizenprijzen (vraag en aanbod).
Banken konden echter niet zomaar meer hypotheken verstrekken. De bank loopt op elke hypotheek het risico dat de hypotheek niet word terugbetaald en op renteschommelingen.

De Federal Reserve (de toezichthouder op de Amerikaanse bancaire sector) stelde daarom eisen aan het eigen vermogen van de banken, als zij grote risico's wilde nemen. Hierdoor konden de banken niet zoveel hypotheken afsluiten als ze wilden.

Hiervoor bedachten de banken een oplossing. De risico's werden doorgegeven aan andere financiële partijen zoals pensioenfondsen, verzekeraars of buitenlandse staatsfondsen. Zij hadden wel genoeg eigen vermogen om het risico van de NINJA-hypotheken te kunnen dragen. De banken waren juist goed in het verkopen van de hypotheken maar hadden niet genoeg eigen vermogen om deze hypotheken blijvend op hun balans op te nemen. De banken verstrekten dus hypotheken aan klanten en verkochten deze vervolgens aan langetermijnbeleggers.

Om deze verkoop zo goedkoop mogelijk te houden werden de hypotheken samengebundeld in grote paketten en in één keer doorverkocht. Dit is goedkoper dan elke hypotheek apart te verkopen omdat er dan elke keer onderhandeld moet worden over de prijs.

Deze manier van verkopen kreeg de naam: ‘originate-and-distribute' (verstrekken en doorgeven). Banken specialiseerden zich dus in het verstrekken en doorverkopen van hypotheken. Door het doorgeven van de hypotheken liepen de banken minder risico en hoefden ze maar weinig eigen vermogen opzij te zetten per hypotheek.

Te weinig zo bleek. Omdat de banken dachten weinig risico te lopen verstrekten zij zoveel mogelijk hypotheken. Doordat de banken zelf niet het risico droeg van de leningen, hadden ze geen prikkel meer om de kwaliteit te bewaken. Ze beoordeelden hun klanten dus niet genoeg terwijl dat juist hun taak was. Steeds meer huiseigenaren problemen kregen met het aflossen van hun schuld en kozen er vaak voor om hun huis te verkopen of hun huissleutel in te leveren bij de bank omdat de waarde van het huis kleiner was dan de resterende schuld die ze nog hadden uitstaan.

Op zich hoeft dit geen probleem te zijn voor de banken. Ze hadden de hypotheken immers doorverkocht aan langetermijnbeleggers. Als de huizenprijzen dan zouden dalen en het percentage wanbetalers sterk zou stijgen zou dit weinig effect hebben op de bankbalansen. Of toch niet?

Opmerkelijk genoeg kochten banken zelf een groot deel van deze leningen waarbij ze geen rekening hielden met de risico's die hier aan verbonden waren. Dus in plaats van de risico's door te geven, kwam deze via een omweg toch weer bij de banken terecht.

Zoals we al eerder hebben uitgelegd verkochten de banken deze leningen omdat dat winstgevender was en ze dan minder eigen vermogen op de balans hoefden op te nemen. Het heeft dus weinig nut om de hypotheken dan weer terug te kopen omdat dat dan alsnog moet. Daarom werden dochterondernemingen (schaduwbanken) opgericht die de hypotheken opkochten. Hierdoor konden ze buiten het zicht van de toezichthouder grote risico's nemen.

Toen de huizenmarkt instortte leden de banken dus grote verliezen. Omdat banken over de hele wereld dit soort pakketten met hypotheken hadden opgekocht kwamen banken over de hele wereld in moeilijkheden.

Please be aware that the free essay that you were just reading was not written by us. This essay, and all of the others available to view on the website, were provided to us by students in exchange for services that we offer. This relationship helps our students to get an even better deal while also contributing to the biggest free essay resource in the UK!