Ramach ogólnego rozwoju czlowieka

Wstep 1 Introduction

Rozwój zawodowy jest procesem przebiegajacym w czasie w ramach ogólnego rozwoju czlowieka. Professional development is the process on time, within the overall human development. Realizacja wszystkich potencjalnych mozliwosci wynika z naturalnego popedu do rozwoju, do wzrostu, do osiagniecia swojej pelni. Implementation of all potential opportunities due to the natural impulse to development, to growth, to achieve its full.

Teorie rozwoju zawodowego podkreslaja,ze ten proces rozpoczyna siew dziecinstwie i trwa do wieku dojrzalego, a jest ciagiem decyzji uwarunkowanych róznymi czynnikami w tym biologicznymi, psychologicznymi, ekonomicznymi a takze spolecznymi. Theories of professional development emphasize that this process begins in childhood and continues into adulthood, and is a sequence of decisions conditioned by various factors including the biological, psychological, economic and social.

Na temat rozwoju zawodowego jest wiele pogladów, przy czym na uwagezaslugujate, które dotyczacech, satysfakcji, potrzeb, wydatkowania energii, wyboru i decyzji a takze zachowan zawodowych, ciaglosci zawodowej oraz miejsca i przestrzeni. On the professional development of many ideas, but they deserve attention, which relate to the characteristics, satisfaction, needs, energy expenditure, choice and decision behavior and professional lives, and the continuity of place and space.

Okreslenie rozwoju zawodowego w oparciu o wieloletnie badania podaje K. Czarnecki "jako spolecznie pozadany proces przemian kierunkowych jednostki ( ilosciowych i jakosciowych, które warunkuja jej aktywny i spolecznie oczekiwany udzial w przeksztalcaniu oraz doskonaleniu samego siebie i przez to swojego otoczenia materialnego, spolecznego i kulturowego." Determination of professional development based on long-term study gives K. Czarnecki, "as socially desirable transition process directional unit (quantitative and qualitative, which condition the expected active and socially involved in the transformation and improvement of himself and his environment through the physical, social and cultural development."

Istota zachowanw warunkach wymogówi zadan zawodowych dotyczy zbioru regul przeksztalcania ukladu czlowiek-praca i okresleniu ich wplywu na przebieg rozwoju czlowieka i sukces zawodowy, którego miara jest indywidualnie pojmowana satysfakcja. The essence of behavior in terms of professional requirements and duties applicable to a set of rules for transforming the human-work and identify their influence on the course of human development and professional success, a measure of satisfaction is individually conceived. Zyjemy w czasach kultu fachowosci tzw. We live in a cult called professionalism. profesjonalizmu i gospodarki rynkowej, racje spoleczne i osobiste przemawiaja wiec aby zdobywac wysokie kwalifikacje zawodowe oraz zabiegac o szanse rozwoju dla siebie i innych. professionalism and a market economy, social and personal reasons so to speak earn high professional qualifications and seek a development opportunity for themselves and others.

Wszystkie teorie rozwoju zawodowego starajasiewytlumaczyc, dlaczego ludzie dokonujaokreslonych wyborów zawodowych, przy czym w literaturze pojawily sie dopiero w latach piecdziesiatych , choc juz na poczatku XX wieku Frank Parson opisal proces wyboru kariery zawodowej. Career development theories seek to explain why people make certain career choices, and in the literature appeared only in the fifties, although at the beginning of the twentieth century, Frank Parsons described the process of career choice.

  1. Ogólna charakterystyka glównych teorii rozwoju zawodowego 2 General characteristics of the major theories of professional development
  2. Teoria cech i czynników The theory of characteristics and factors

Teoria cech i czynników podkresla odrebnosc i wyjatkowosc kazdego czlowieka. The theory of characteristics and factors emphasizes the separateness and uniqueness of each person. Pierwsi jej zwolennicy zakladali, ze zdolnosci i cechy poszczególnych osób mozna zmierzyc w sposób obiektywny, a nastepnie skwantyfikowac. The first of its proponents assume that the capacity and characteristics of individuals can be measured objectively, and then quantified. Stopien osobistej motywacji uznany byl zawartosc wzglednie stala, dlatego tez satysfakcja plynaca z wykonywania danego zawodu zalezala od odpowiedniego dopasowania zdolnosci jednostki do wymagan na danym stanowisku. The degree of personal motivation was recognized at a relatively constant content, and therefore the satisfaction that comes from practicing the profession depend on the ability of an appropriate size to the requirements of the job.

W swej wspólczesnej formie teoria cech i czynników podkresla interpersonalny charakter kariery zawodowej i zwiazany z niastyl zycia, który warunkuja: rodzina, zagadnienia etyczne, religijne, srodowisko spoleczne i przyjemnosci. In its modern form factors and features of the theory stresses the interpersonal nature of careers and the associated lifestyle, which is conditioned by family, ethical, religious, social environment and leisure.

Wyróznia sieszesc kategorii, przy pomocy których mozna dokonacklasyfikacji rodzajów osobowosci i srodowiska pracy : realistyczna, badawczaartystyczna, spoleczna, przedsiebiorczai konwencjonalna. There are six categories by which you can classify the types of personality and work environment: a realistic, artistic research, social, enterprising and conventional.

Satysfakcja z wykonywania konkretnej pracy zalezy od stopnia zaleznosci typu osobowosci i srodowiska pracy. Satisfaction with the performance of a particular work depends on the degree of dependence on the type of personality and work environment. Przykladowo, osoba o osobowosci typu artystycznego nie bedzie najprawdopodobniej pasowala do zawodu konwencjonalnego, takiego jak na przyklad kierownik biura. For example, a person with the personality type of art is not likely to fit into a conventional profession, such as, for example, an office manager. Istnieja wyjatki. There are exceptions. Prawdopodobnym jest, przyjmowania pewnych stanowisk i pozostawanie na nich tlumacza pewne czynniki niepsychologiczne, np. ekonomiczne, spoleczne czy kulturowe. Jednak dla pojecia swiadomych decyzji zawodowych istotne jest posiadanie odpowiedniej wiedzy o sobie samym oraz wymogach zawodowych Is likely to adopt certain positions and staying on them niepsychologiczne explain certain factors such as economic, social or cultural. However, the concept of informed decision-making professional is essential to have adequate knowledge about himself and the requirements of professional

Za twórcepodstaw teorii cech i czynników uznacmozna Franka Parsona, wspólczesnie zastwórczo rozwinal jaHolland. As the founder of the theory of characteristics and factors that can be seen by Frank Parsons, contemporary and creatively developed by Holland. Teoria ta podkresla skojarzenie jednostki z praca, która odpowiada jej uzdolnieniom. This theory emphasizes the combination of units of work that corresponds to her talents.

Holland wyróznia szesc kategorii, przy pomocy których mozna dokonacklasyfikacji osobowosci i srodowiska pracy. Holland distinguishes six categories by which you can make the classification of personality and work environment. Sato typy: These are the types:

  • realistyczny - wykwalifikowany, konkretny, uzdolniony technicznie, mechanicznie (np. inzynier, mechanik, rolnik), realistic - skilled, practical, technically gifted, mechanical (eg, engineer, mechanic, farmer)
  • konwencjonalny - zorganizowany, praktyczny, ulegly (np. ksiegowy, kasjer, pracownik biurowy), conventional - an organized, practical, compliant (eg, accountant, cashier, office worker),
  • przedsiebiorczy - przekonywujacy, otwarty, werbalny (np. akwizytor, zarzadzajacy, przedsiebiorca), enterprising - convincing, open, verbal (eg, traveling agent, manager, entrepreneur)
  • badajacy - naukowy, abstrakcyjny, analityczny (np. badacz, programista komputerowy, technik laboratoryjny), Examination - a scientific abstract, analytical (eg, researcher, computer programmer, lab technician)
  • artystyczny - twórczy, o rozwinietej wyobrazni i estetyce (np. muzyk, malarz, pisarz) Artistic - creative, with a developed imagination and aesthetics (eg, musician, painter, writer)
  • spoleczny - oswiatowy, zorientowany na uslugi, nawiazujacy kontakty z ludzmi (np. dozorca, nauczyciel, pielegniarka). social - educational, service-oriented, referring to people contacts (eg, janitor, teacher, nurse).

Teoria psychodynamiczna Psychodynamic theory

Teoria ta najlepiej udokumentowana jest w pracach Anne Roe i Roberta Hoppocka. This theory is best documented in the work of Anne Roe and Robert Hoppocka. Roe sadzi, ze zainteresowania zawodowe rozwijajasiew wyniku interakcji miedzy doroslymi a dziecmi. Roe believes that a professional interest developed as a result of interaction between adults and children. Potrzeby zawodowe stanowia odzwierciedlenie checi realizacji potrzeb nie zaspokojonych przez rodziców w okresie dziecinstwa. Reflect the needs of professional willingness to meet the needs of not zaspokojonych by parents during childhood. Z psychodynamicznego punktu widzenia lata wczesnego dziecinstwa wywieraja decydujacy wplyw na cale zycie jednostki. From the point of view psychodynamicznego early childhood years have a decisive influence on the life of the individual. Dlatego tez Roe uwaza, ze okres ten jest zródlem nieswiadomej motywacji, wplywajacej na taki wybór zawodu, który umozliwilby wyrazenie i zaspokojenie owych potrzeb. Therefore, Roe believes that this period is a source of unconscious motivation, affecting the choice of a profession that would allow the expression and satisfaction of those needs.

Roe opisala trzy rodzaje relacji rodzice/dziecko: Roe described the three types of relations between parents / children:

  1. emocjonalne ukierunkowanie na dziecko - relacja ta moze przybrac jedna z dwóch form nadopiekunczosc, kiedy rodzice robia dla dziecka zbyt wiele iw ten sposób naklaniaja je do uleglosci i zaleznosci, lub wygórowane wymagania, kiedy rodzice podkreslaja wage osiagniec dziecka. emotional focus on children - the relationship may take one of two forms of overprotection, when parents do for a child too much and thus induce them to submissiveness and dependency, or excessive requirements, when parents emphasize the importance of the achievements of the child. Dzieci wychowywane w tego typu relacji na ogól odczuwaja potrzebe ciaglego uzyskiwania informacji zwrotnych i nagród. Children raised in such relationships usually feel the need for a continuous feedback and rewards. Jako dorosli wybieraja czesto zawody, które zapewniaja uznanie ze strony innych, jak na przyklad dzialalnosc artystyczna. As adults often choose occupations that offer appreciation from others, such as art work.
  2. unikanie dziecka - w jej ramach takze mozna wyróznic dwie formy: lekcewazenie dziecka, kiedy rodzice staraja sie zaspokoic potrzeby dziecka jedynie w bardzo ograniczony sposób i odrzucenie dziecka, kiedy rodzice nie podejmuja zadnych wysilków zaspokojenia potrzeb potomstwa. avoidance of a child - under it also can be divided into two forms: neglect of the child when parents are trying to meet the needs of the child only a very limited way, and the rejection of the child when parents do not take any effort to meet the needs of children. Roe uwaza, ze jednostki tak wychowane wybiora kariery naukowe lub techniczne iw ten sposób dazyc beda do osiagniecia satysfakcji zyciowej. Chetnie zajmuja sie one rzeczami i koncepcjami. Roe believes that such educated individuals will choose a technical or scientific careers, and thus will seek to achieve life satisfaction. We deal with these things and concepts.
  3. akceptacja dziecka - moze miec charakter dorazny lub bardziej opiekunczy: w obu przypadkach wspiera niezaleznosc dziecka. acceptance of the child - may be either temporary or more care: in both cases supports the independence of the child. Dzieci z takich rodzin na ogól szukaja zawodów, które lacza osobiste i niepersonalne aspekty zycia, jak np. Children from such families are generally looking for jobs that combine personal and niepersonalne aspects of life, such as uczenie czy doradztwo. teaching or counseling.

Teoria rozwoju Theory Development

Dwie najbardziej znane teorie oparte na koncepcji rozwoju osobistego wiazasiez nazwiskami Donalda Supera i Eli Ginzberga. The two most well known theories based on the concept of personal development associated with the names of Donald Super and Eli Ginzberg. W porównaniu z innymi teoriami, podejscia rozwojowe sana ogól"bardziej wszechstronne, przywiazujawiekszawagedo zachowanzwiazanych z kariera zawodowa rozciagnietymi w czasie oraz wskazuja na istotna role koncepcji na samego siebie". In comparison with other theories, developmental approaches tend to be "more comprehensive, attach greater importance to the behavior of career rozciagnietymi in time and indicate the important role the concept of self."

Wedlug tej teorii rozwój zawodowy to proces wdrazania obrazu samego siebie. According to this theory, professional development is the process of implementation of the image itself. Poglady ludzi na to, kim sazostajaodzwierciedlone w tym co robia. The views of people of who are are reflected in what they are doing.

Kazdy czlowiek w rozwoju zawodowym przechodzi piec etapów, przy czym dla kazdego z nich wyróznic mozna zadanie rozwojowe, które musi zostac zrealizowane. Everyone in the professional development goes five stages, with each of them can be distinguished developmental task that must be met.

  • wzrost (od urodzenia do 14 roku zycia) - na tym etapie, który dzieli sie na podetapy fantazji (wiek 4 - 10 lat), zainteresowan (wiek 11 - 12 lat) i mozliwosci (wiek 13 - 14 lat), dziecko wytwarza mentalny obraz siebie w relacji z innymi ludzmi. growth (from birth to 14 years) - at this stage, which is divided into podetapy fantasy (ages 4 - 10 years), interest (Age 11 - 12 years) and opportunities (Age 13 - 14), produces a mental image of a child themselves in relationships with other people. W trakcie procesu wzrostu dziecko zyskuje takze orientacje w swiecie pracy. In the process of child growth and gains in the world of work orientations.
  • poszukiwania (wiek 15-24 lat) - dzieli sie on na trzy czesci: wstepny (wiek 15 - 17 lat), przejsciowy (wiek 18 -21 lat), oraz etap prób (wiek 22 - 24 lat). exploration (age 15-24) - It is divided into three parts: the initial (age 15 - 17 years), transition (ages 18 -21 years), and the stage of testing (age 22 - 24 years). Glównym zadaniem na tym etapie jest zbadanie swiata pracy i ustalenie preferencji zawodowych. The main task at this stage is to explore the world of work and establish occupational preferences.
  • zajecie pozycji (establishment) (wiek 25 - 44 lat) dzieli sie on na dwa dalsze etapy, etap prób (25 - 30 lat) oraz zdobywania (wiek 31-44 lat), iw ich trakcie realizowac nalezy zadanie zajecia pozycji w preferowanym i odpowiednim polu zawodowym. Gdy pozycja ta jest juz zapewniona, jednostka moze skoncentrowac sie na zdobywaniu coraz lepszych pozycji, az do momentu osiagniecia maksymalnej pozycji w danym zawodzie. to gain a foothold (establishment) (age 25 - 44 years) divided it into two further phases, phase tests (25 - 30 years), and acquisition (age 31-44 years), and during the task should be implemented to address the position in the preferred and appropriate professional field. If this position is already assured, the body can concentrate on acquiring more and better positions, until a maximum position in the profession.
  • utrzymanie (wiek 45 - 64 lat) , w ramach którego glównym zadaniem jest utrzymanie tego, co zostalo juz osiagniete. maintenance (age of 45 - 64 years), in which the main task is to maintain what has already been achieved.
  • odchodzenie (wiek 65 lat do smierci), jest czasem uwalniania sie od pracy i znalezienia innych zródel satysfakcji. leave (the age of 65 until his death), is a time release from work and find other sources of satisfaction. Dzieli sie on na dwa etapy: spowolnienie (wiek 65 - 70 lat) i odpoczynek (wiek 71 lat do smierci). It is divided into two stages: slow (the age of 65 - 70 years) and leisure (age 71 years until his death).

Teorie kognitywne i nauki spolecznej Theories of cognitive and social science

Teorie rozwoju kariery zawodowej oparte na modelu kognitywnym i nauki spolecznej zostaly sformulowane w latach szescdziesiatych. Theories of career development model based on cognitive and social science have been formulated in the sixties. Dwa sposród najbardziej znanych modeli kognitywnych majatakze podstawy w modelu rozwoju, przy czym Tiedeman i jego wspólpracownicy oparli sie na modelu rozwoju kryzysów Erica Eriksona, która uwzglednia w szerokim znaczeniu wplyw dojrzewania biologicznego i oddzialywanie otoczenia spolecznego (w tym matki, ojca i innych osób z najblizszego kregu rodzinnego) we wzajemnych powiazaniach na rozwój psychiczny dziecka i bieg rozwojowy zycia zawodowego. Two of the best known cognitive models also have a base model of development, with Tiedemann and his colleagues relied on a model of development crises Eric Erikson, which takes into account the broad sense of the impact of biological aging and the impact of social environment (including mother, father and other people with the closest family circle) in their relationship to the child's psychological development and life course development.

Czlowiek wedlug tej teorii przechodzi przez osiem stadiów rozwojowych , a wraz z nimi przez osiem kryzysów, od których rozwiazania zaleza cechy jego osobowosci w przyszlosci. Pierwsze cztery stadia wystepuja w okresie niemowlecym, wczesnym dziecinstwie, w wieku zabaw i mlodszym wieku szkolnym, piate stadium w okresie dojrzewania, natomiast ostatnie trzy stadia wypadaja na wiek dojrzaly oraz starosc. According to this theory, a man goes through eight stages of development, and with them for eight crises, from which a solution depend on the characteristics of his personality in the future. The first four stages occur during infancy, early childhood, play age and younger school age, the fifth stage of the puberty, while the last three stages fit into adulthood and old age. Szczególne znaczenie ma stadium piate tj. okres dojrzewania, gdyz wówczas nastepuje przejscie z okresu dziecinstwa do dojrzalosci i ma to wplyw na rozwój osobowosci i przebieg kolejnych okresów rozwoju zawodowego czlowieka. Of particular importance is the fifth stage of puberty, ie, as the following passage from childhood to adulthood and have an impact on personality development and course of subsequent professional development of man. W tym stadium zaczyna formowac sie poczucie wlasnej tozsamosci, zas u osób majacych trudnosci w tym procesie moga wystapic trudnosci z podjeciem trafnych decyzji zawodowych. At this stage begin to form their own sense of identity, and in people having difficulties in this process may have difficulty making informed decisions unions.

Wystepuje tu siedmio etapowy model podejmowania decyzji zawodowych: badanie (wiek 14 - 18 lat), krystalizacja (wiek 18 - 21 lat), wybór (wiek 18 - 25 lat), wyjasnianie (wiek 18 - 25 lat), indukcja (wiek 21 - 30 lat), zmiana (wiek 21 -30 lat), oraz integracja (wiek 30 - 40 lat). There is an seven consecutive model of professional decision-making: the study (age 14 - 18 years), crystallization (age 18 - 21 years), selection (age 18 - 25 years), explain (age 18 - 25 years), induction (age 21 -- 30 years), change (age 21 -30 years), and integration (the age of 30 - 40 years).

Etapy te zachodzana siebie, lecz w ramach kazdego z nich jednostka musi podejmowacdecyzje. These stages overlap, but in the context of each individual must make decisions. Nacisk na kognitywna restrukturyzacje jednostki od "wewnatrz do zewnatrz" stanowi szczególny wklad Tiedemana w teorie kariery zawodowej. Emphasis on cognitive restructuring of the unit from the "inside to outside" is a special contribution to the theory Tiedeman career.

Autorem innego podejscia równie szerokiego, chocmniejszawageprzywiazujacego do kategorii rozwoju i socjalizacji, byl Kromboltz. The author of a new approach as a broad, though less weight przywiazujacego the category of development and socialization, was Kromboltz. Zgodnie z jego stanowiskiem na decyzje zawodowe czlowieka wplywaja cztery czynniki : ladunek genetyczny, warunki i wydarzenia w otaczajacym srodowisku, doswiadczenia w procesie nauki oraz umiejetnosci podchodzenia do zadan (np. system wartosci, nawyki w pracy). According to its position on the human influence professional decisions of four factors: the genetic load, the conditions and events in the surrounding environment, experience in the process of learning and skills approach to tasks (eg, a system of values, work habits). Wedlug Krumboltza, na decyzje zawodowe wplywaja zarówno procesy wewnetrzne jak i zewnetrzne. According Krumboltza, professional decisions affect both internal processes and external. Innymi slowy, jednostka posiada pewien wplyw na wydarzenia, które uwaza za dzialajace na nia wspierajaco. In other words, the body has a certain influence on events, which are considered as acting on it wspierajaco.

Charakterystyka teorii rozwoju zawodowego DE Supera 3 Characteristics of the theory of professional development DE Supera

PoprawionawersjeDE Super opublikowalw 1957 r. Zawiera ona 12 twierdzen, które charakteryzujarozwój zawodowy czlowieka. Super ED revised version published in 1957, it contains 12 statements that characterize the professional development of man.

  1. Rozwój zawodowy jest postepujacym, ciaglym i zwykle nieodwracalny procesem Professional development is a progressive, permanent and usually irreversible process
  2. Rozwój zawodowy jest wzorcowym i nieodwracalnym procesem. Professional development is a model and an irreversible process. Celem rozwoju zawodowego jest wiec wybór zawodu, którego kryteria oparte sa na tych samych zasadach dla wszystkich jednostek The purpose of professional development is therefore the choice of profession, the criteria are based on the same basis to all individuals
  3. Rozwój zawodowy jest procesem zawodowym. Professional development is a process of training. Cecha ta wskazuje na zwiazek miedzy dotychczasowym repertuarem zachowan jednostki a zadaniami, które musza byc wykonywane przez nia, a zawieraja nowe wzory, które sa prezentowane jednostce. This feature shows the relationship between the current repertoire of behaviors of the individual and the tasks that must be performed by it, and include new designs that are presented to the unit. To pociaga za soba koniecznosc kompromisu pomiedzy czynnikami osobowosciowymi a spolecznymi. This entails a compromise between the personality and social factors.
  4. Pojecie " ja " zaczyna sie krystalizowac w okresie dojrzewania i wówczas moze byc ono okreslone w terminach zawodowych. The concept of "I" begins to crystallize during adolescence, and then it may be defined in terms of trade.
  5. Czynniki obiektywne (obiektywnosc osobowosciowych charakterystyk i obiektywnosc spoleczna) odgrywaja coraz wieksza role w rozwoju zawodowym wraz ze wzrostem wieku jednostki. Objective factors (personality characteristics of objectivity and the objectivity of social work) play an increasingly important role in career development with increasing age of the individual.
  6. Identyfikacja z rodzicami lub opiekunami wiaze sie z rozwojem ról spolecznych, takze roli zawodowej. Identification with the parents or guardians associated with the development of social roles, and role.
  7. Kierunek i tempo przechodzenia jednostki od jednego poziomu rozwoju zawodowego do drugiego jest uzaleznione od jej inteligencji, pozycji spolecznej i ekonomicznej jej rodziców, potrzeb jednostki, jej zainteresowan i wartosci, a takze od aktualnych warunków ekonomicznych kraju. Direction and pace of transition from one level of individual professional development to another is dependent on her intelligence, social and economic position of its parent, the needs of individuals, their interests and values, as well as the country's current economic conditions.
  8. Dziedzina zawodowa, która jednostka wybiera, zalezy od jej zainteresowan, wartosci i potrzeb, jej identyfikacji z modelami ról zawodowych rodziców lub opiekunów oraz poziomu jej wyksztalcenia, a takze od samej struktury zawodowej i jej kierunków oraz dzialalnosci jednostki do przystosowania sie do tej struktury. Professional field, the entity chooses depends on her interests, values and needs, the identification of models of professional roles of parents or guardians and the level of education, as well as from the same occupational structure and its trends, and business units to adapt to this structure.
  9. Chociaz kazdy zawód wymaga charakterystycznych dla niego zdolnosci, zainteresowan i cech osobowosciowych jednostki, istnieje jednak w zakresie doboru zawodowego tolerancja pozwalajaca jednostce na wybranie róznych specjalizacji w danym zawodzie, jak równiez na róznorodnosc w doborze zawodów przez dana jednostke. Although each profession requires a characteristic of his abilities, interests and personality characteristics of individuals, but there is a selection of professional tolerance allows individuals to choose different specializations in the profession, as well as diversity in the choice of occupations by the unit.
  10. Satysfakcja zyciowa i zawodowa zalezy od zakresu, w jakim jednostka moze w swojej pracy dac wyraz wlasnym zdolnosciom, zainteresowaniom, wartosciom i cechom osobowosci. Gdy jednostka moze wyrazic w swojej pracy swój psychologiczny charakter, ma ona poczucie samorealizacji, przynaleznosci i stalosci. And professional life satisfaction depends on the extent to which the entity may, in its work to express their own abilities, interests, values and personality characteristics. When an individual can express their work in their psychological nature, it has a sense of fulfillment, belonging and stability. Ma bowiem moznosc wykonywania takiej roli zawodowej, która ja inspiruje i motywuje do efektywnej pracy. Is no possibility of implementing such a professional role, which inspires and motivates them to work efficiently.
  11. Stopien satysfakcji jednostki wynikajacy z jej pracy jest proporcjonalny do stopnia, w jakim jest ona w stanie dostosowac do tej pracy swoje pojecie " ja" . The degree of satisfaction resulting from the body of her work is proportional to the degree to which it is able to adapt to the work his concept of "I".
  12. Praca i zawód stanowia glówny czynnik ksztaltowania sie osobowosci czlowieka i dla wiekszosci ludzi stanowia centrum zainteresowan. Work and occupation are a major factor in shaping the human personality and for most people, a center of interest.

DE Super podkresla w swojej teorii znaczenie trzech rodzajów czynników wplywajacych na rozwój zawodowy czlowieka, to : czynnik roli, czynniki sytuacyjne i czynniki osobiste. Czynniki roli angazuje strukture "ja" poprzez procesy modelowania, nasladownictwa i identyfikacji, których zródlem sa osoby znaczace dla jednostki. DE Super's theory emphasizes the importance of the three types of factors influencing the professional development of man, are: the role of the factor, situational factors and personal factors. Factors involved the role of structure self through processes of modeling, imitation and identification, which are the source of a significant person for the unit.

Pierwszymi modelami moga byc rodzice, opiekunowie. The first models can be parents, guardians. Czynniki sytuacyjne sa utozsamiane przez Supera z polozeniem spoleczno-ekonomicznym rodziców, przekonaniami religijnymi, atmosfera domowa, postawami rodziców wobec dziecka i wobec dalszej jego nauki, sytuacja ekonomiczna kraju oraz sytuacja miedzynarodowa. Situational factors are identified by the super of the socio-economic position of parents, religious, homely atmosphere, attitudes of parents towards their children and to further his education, economic situation of the country and the international situation.

Rozwój zawodowy czlowieka sklada siewedlug niego z pieciu stadiów : rosniecia, eksploracji, stabilizacji, zachowania status quo i schylkowego. Professional development, human rights, according to him consists of five stages: grow, explore, stability, preserve the status quo and decline. Stadia te przebiegaja nastepujaco: These stages proceed as follows:

Stadium rosniecia (od urodzenia do 14 roku zycia). Grow stage (from birth to 14 years). Poczatkowo dominuja potrzeby w tej fazie zycia czlowieka oraz fantazja, znaczenie zas zainteresowan i zdolnosci wzrasta wraz w miare uspolecznienia sie dziecka i nabywania doswiadczen. Jest to okres poczatków formowania sie i rozwoju struktury "ja". Initially dominated by the need in this phase of human life and the imagination, the importance of the interests and capacity increases as the child's socialization and acquisition experience. This is the beginning of the period of formation and development of the structure "I".

Wystepuja w nim nastepujace podokresy: Occur in the following sub-periods:

  1. fantazja (4-10 rok zycia), fantasy (4-10 years old),
  2. zainteresowania (11-12 rok zycia), interest (11-12 years old),
  3. zdolnosci (15-24 rok zycia) capacity (15-24 years old)

Stadium eksploracji (15-24 rok zycia). Exploration stage (15-24 years of age). Jest to okres badania samego siebie i wypróbowania róznych ról zawodowych. This is a test for myself, and try different professional roles.

Wystepuja w nich nastepujace podokresy: They occur in the following sub-periods:

  1. próbowania (15-17 rok zycia); w tym podokresie zainteresowania, zdolnosci, wartosci i korzysci sa przez mlodziez brane lacznie pod uwage i dokonuje ona próbnego wyboru zawodu, trying (15-17 years old) in this sub-period of interest, abilities, values and benefits are taken by young people together would make it a trial and the choice of profession,
  2. przejsciowy (18-21 rok zycia); w tym podokresie mlodziez zaczyna miec bardziej realne sady o rzeczywistosci, poniewaz wzrasta zakres jej umiejetnosci i doswiadczen odnoszacych sie do pracy a zwiazanych z odbywanym szkoleniem zawodowym i rozpoczeciem pracy zawodowej, Transition (18-21 years old) in this sub-period young people begin to have more realistic judgments about reality, because it increases the extent of its skills and experience relating to the work and related odbywanym vocational training and starting a career,
  3. próby (22-24 rok zycia); w tym podokresie jednostka rozpoczyna prace, która wypróbowuje jako prace calego swojego zycia zawodowego. sample (22-24 years old) in this sub-period body starts to work, which tries to work with her entire working life.

Stadium stabilizacji (25-44 rok zycia) . Stabilization stage (25-44 years of age). W tym stadium czlowiek, który znalazl odpowiednie dla siebie pole pracy zawodowej, usiluje sie na tym polu ustalic. At this stage the man who has its field of work, trying to establish in this field. Czasami we wczesnym okresie tego stadium jednostka podejmuje zmiany pracy. Sometimes in the early stage of the unit takes to change jobs.

Podokresami w tym stadium sa: Podokresami at this stage are:

  1. doswiadczenie (25 -30 rok zycia) a) experience (25 -30 years of age)
  2. stabilizacja (31- 44 rok zycia) b) stabilization (31 - 44 years old)
  • Stadium zachowania status quo (45-64 rok zycia). Stadium maintain the status quo (45-64 years of age).
  • W tym stadium jednostka czyni starania o utrzymanie swego ustabilizowanego miejsca w swiecie pracy. At this stage the body is making efforts to keep her stabilized place in the world of work.

  • Stadium schylkowe (od 65 roku). Decadent stage (65 years).
  • W tym stadium powstaja nowe role w zwiazku z przechodzeniem z pozycji czynnego uczestnika procesu pracy w pozycje obserwatora. At this stage, new roles in relation to the shifting of the position of the active participant in the process of working in the position of the observer. Wystepuja w nim dwa podokresy: Occur in the two sub-periods:

  1. oslabienie (65 - 70 rok zycia), a) weakness (65 - 70 years of age)
  2. wycofanie sie (70 rok zycia i wiecej) b) withdrawal (70 years and more)

Widac wiec z powyzszego, ze proces rozwoju zawodowego czlowieka obejmuje cale zycie, od dziecinstwa do póznej starosci. So you can see from the above that the process of professional development involves human life, from childhood to old age.

Wnioski wynikajace z teorii rozwoju zawodowego 4 The conclusions of the theory of professional development

Analizujac cechy wspólne dla omówionych teorii rozwoju zawodowego czlowieka mozna stwierdzic, ze: Analyzing the characteristics common to the theories discussed professional development of man can be concluded that:

  • wszystkie teorie rozwoju zawodowego czlowieka okreslaja zespól warunków wyjasniajacych zachowania zawodowe czlowieka, jego rozwój osobisty i zawodowy; theories of professional development set of conditions that determine human behavior to explain the professional man, his personal and professional development;
  • wszystkie teorie rozwoju akcentuja znaczenie istotnych wlasciwosci czlowieka, stanowiacych psychologiczne kategorie rozwojowe oraz zmiennych spolecznych, charakteryzujacych zróznicowany uklad spolecznego srodowiska czlowieka, theories of development emphasize the importance of the essential human characteristics, which are categories of developmental psychology and social variables that characterize different social system of the human environment,
  • wszystkie teorie ujmuja zawodowy rozwój czlowieka jako przebiegajacy w dluzszym przedziale czasu proces, uwzgledniajacy ilosciowe i jakosciowe zmiany zachodzace w obrebie istotnych wlasciwosci czlowieka (zmiennych psychologicznych), jak i zachodzacych zmian w oddzialywaniach srodowiska spolecznego. theories capture the professional development of man as a runs over the longer time the process takes into account both quantitative and qualitative changes occurring within the essential characteristics of the human (psychological variables), as well as ongoing changes in the social environment impacts.
  • Watkami róznicujacymi poszczególne teorie rozwoju zawodowego czlowieka : Differentiating the various threads of the professional development of theories of human rights:

  • rodzaj wiodacych zmiennych psychologicznych i zmiennych spolecznego srodowiska jednostki, lezacych u podstaw teoretycznych zalozen poszczególnych koncepcji rozwoju zawodowego, leading type of psychological variables and social variables of the environment unit of the underlying theoretical assumptions of individual concepts for professional development,
  • uwzglednienie badz nieuwzglednienie stabilnosci w procesie rozwoju zawodowego czlowieka. incorporate or failure to take account of stability in the professional development of man.

Do zmiennych psychologicznych uwzglednianych w mniejszym lub wiekszym zakresie przez poszczególne teorie rozwoju zawodowego wchodzanastepujace jednostki: For the psychological variables included in greater or lesser extent by the various theories of career development include the following elements:

  • inteligencja, intelligence,
  • zdolnosci, capacity,
  • zdolnosci specjalne, special capabilities,
  • zainteresowania, interest
  • system wartosci i postawy wartosciujace, system of evaluation or the values and attitudes,
  • potrzeby, needs,
  • osobowosc, personality,
  • typ temperamentu oraz czynniki emocjonalne, type of temperament and emotional factors,
  • identyfikacja z modelami ról zawodowych (poczucie tozsamosci) identification of models of professional roles (a sense of identity)

W odniesieniu do zmiennych charakteryzujacych oddzialywania srodowiska spolecznego mozna podkreslic: With respect to the variables characterizing the impact of the social environment can be emphasized:

  • wplyw wychowania srodowiska rodzinnego, the impact of family environment, education,
  • postawy rodzicielskie, parental attitudes,
  • polozenie spoleczno-ekonomiczne rodziców, Socio-economic position of parents,
  • procesy modelowania, nasladownictwa i identyfikacji process modeling, imitation and identification

Etapy rozwoju zawodowego 5 Stages of professional development

Proces rozwoju zawodowego jak wspomniano wielokrotnie wczesniej jest dlugotrwalym procesem i przebiega, mozna przyjac w trzech etapach: The process of professional development as mentioned earlier is often a long process and takes place, can be seen in three stages:

  • okres przed wyborem zawodu period before choosing a profession
  • okres zdobywania wiadomosci i umiejetnosci w wybranym zawodzie (przygotowanie do zadan zawodowych), for acquiring knowledge and skills in your chosen profession (preparation for professional tasks),
  • okres aktywnosci zawodowej. working life.

Te trzy okresy aktywnosci zawodowej czlowieka charakteryzuja: These three periods of human activity is characterized by:

  • przygotowanie zawodowe, professional preparation,
  • adaptacja spoleczno - zawodowa, adaptation and social - professional,
  • identyfikacja i stabilizacja zawodowa, Professional identification and stabilization,
  • sukces zawodowy professional success
  • mistrzostwo w zawodzie mastery in the profession

Natomiast czynnikami warunkujacymi i wzbogacajacymi beda: By contrast, determining factors, and will add value:

  • z jednej strony - warunki materialne i spoleczne pracy zawodowej, on the one hand - the material conditions and social work,
  • z drugiej strony - wlasciwosci osobowe pracownika, a przede wszystkim : zdolnosci i zainteresowania zawodowe, postawa zawodowa, osobowosc zawodowa. on the other hand - the personal characteristics of the worker, and above all: the ability and professional interest, professional attitude, professional personality.

Procesami dopelniajacymi lub pochodnymi beda: poradnictwo i doradztwo zawodowe oraz selekcja i orientacja zawodowa, po uwzglednieniu materialnych i spolecznych cech srodowiska pracy i poddajacych sie ksztaltowaniu przez caly okres aktywnosci zawodowej wlasciwosci osobowych czlowieka. Complementary processes, or derivatives thereof are: guidance and counseling, and selection and career information, taking into account the physical and social characteristics of the work and surrendering to the shaping of the entire working life of personal property rights.

Zainteresowania zawodowe sa to wzglednie trwale sklonnosci do poszukiwania wiadomosci oraz poglebiania wiedzy i ksztaltowania umiejetnosci w okreslonej dziedzinie dzialalnosci ludzi. Professional interest are the relatively stable tendency to search for messages and deepen their knowledge and skills training in a particular area of human activity.

Postawa zawodowa to wyksztalcone w toku indywidualnego i spolecznego rozwoju jednostki tendencje do specyficznych, wzglednie trwalych sposobów i form reagowania w okreslonych sytuacja zawodowych. Professional attitude is developed in the course of individual and social development of individual tendencies to specific, relatively permanent ways and forms of response to specific professional situation.

Osobowosc zawodowa to zespól (syndrom) cech czlowieka pracy, uformowanych w toku ksztalcenia zawodowego i rozwijajacych sie w czasie pracy zawodowej, który zapewnia mu aktywny kontakt z materialnym i spolecznym srodowiskiem pracy i przyczynia sie do jego twórczych przeobrazen. Personality is a professional team (syndrome) characteristics of the working man, formed in the course of training and developing countries during their working lives, which ensures its active contact with the material and social environment of work and contributes to creative transformations. Glównymi skladnikami osobowosci zawodowej sa: The main components of vocational personalities are:

  • wiedza zawodowa (ogólnozawodowa i specjalistyczna), professional knowledge (general vocational and specialized)
  • umiejetnosci, sprawnosci, przyzwyczajenia i nawyki pracy, abilities, skills, habits and work habits,
  • zainteresowania i zamilowania zawodowe, interest and love of training,
  • zdolnosci, uzdolnienia i talenty zawodowe, abilities, talents and professional talents,
  • postawa spoleczno - zawodowa, social attitude - professional,
  • motywy ksztalcenia sie (doskonalenia ) zawodowego i pracy. education themes (improvement) training and employment.

Poradnictwo i doradztwo zawodowe -to procesy celowego oddzialywania na jednostke zblizajaca sie do podjecia decyzji o wyborze zawodu lub pracujaca zawodowo, lecz na uzyskanie coraz lepszych wyników wlasnej pracy. Guidance and counseling - a process of deliberate impact on the unit approaching the decision to choose an occupation or working professionals, but to get better and better results of their own work. Niestety , system poradnictwa w chwili obecnej nastawiony jest w wiekszosci przypadków na instrumentalne ksztalcenie a nie rozwój czlowieka. Unfortunately, the guidance system at the moment is set in most cases, the instrumental training rather than human development.

Selekcja i reorientacja zawodowa -to procesy tylko pozornie uboczne, bo procesy te okazujasieznaczace, zarówno przy wyborze zawodu, jak i przy weryfikacji przydatnosci zawodowej osób pracujacych zawodowo, a takze w wyniku restrukturyzacji gospodarki i czesto z powodów zdrowotnych. Selection and outplacement - it processes only the seemingly incidental, because these processes appear to be significant, both in the choice of profession, as well as the verification of the suitability of professional people employed, and as a result of the restructuring of the economy, and often for health reasons.

Uwarunkowania rozwoju zawodowego 6 Conditions for professional development

Rozwój zawodowy czlowieka ma liczne uwarunkowania, które skupiajasiew zyciu zawodowym ludzi w sposób sprzyjajacy ich rozwojowi, badz tez utrudniajacy. Professional development of man has a number of conditions, which are concentrated in the working life of people in a manner conducive to their development, or impeding. Istnieje szereg czynników wplywajacych w zasadniczy sposób na rozwój zawodowy czlowieka. There are several factors contributing significantly to the professional development of man.

DE Super wyróznia trzy rodzaje czynników, a mianowicie: ED Super distinguishes three types of factors, namely:

  • czynnik roli, który wiaze sie z pojeciem " ja" iz przyjeciem okreslonej roli zawodowej; agent role, which involves the concept of "I" and the adoption of specific role of the profession;
  • czynniki osobiste, takie jak: uzdolnienia, zainteresowania, wartosci i postawy jednostki - cala osobowosc czlowieka personal factors, such as: aptitudes, interests, values and attitudes of individuals - the entire human personality
  • czynniki sytuacyjne, wyrazajace polozenie spoleczno - ekonomiczne rodziców, przekonania religijne, atmosfere domowa, postawe rodziców wobec dziecka, jego nauki i zawodu oraz ogólna sytuacje ekonomiczna kraju. situational factors, expressing the position of the socio - economic parents, religious, homely atmosphere, the attitude of parents towards their child's education and occupation, and the overall economic situation of the country.

Mozna dokonacinnego podzialu uwarunkowanrozwoju zawodowego czlowieka - na zewnetrzne i wewnetrzne, obejmujace lacznie osiem rodzajów uwarunkowan. You can make another division of the professional development of human conditions - external and internal, including a total of eight types of situations.

Saone nastepujace: historyczne, polityczne, ekonomiczne, techniczne, kulturowe, spoleczne, biologiczne, psychologiczne. They are the following: historical, political, economic, technical, cultural, social, biological, psychological.

Do najwazniejszych, decydujacych o rozwoju zawodowym wspólczesnego czlowieka naleza uwarunkowania psychologiczne takie jak: The most important, determining the professional development of modern man are psychological such as:

  • zainteresowania i zamilowania, interest and passion,
  • zdolnosci i uzdolnienia kierunkowe, directional capabilities and talents,
  • plany i aspiracje zyciowe i zawodowe, plans and aspirations of life and work,
  • wiedza i doswiadczenie indywidualne, knowledge and experience of the individual,
  • motywy dzialania, motives,
  • postawy i nastawienia do rzeczywistosci, attitudes and attitudes to reality,
  • cechy temperamentu. temperament traits.

Do wymienionych wyzej wyznaczników nalezy dodac jeszcze te, które wyrazaja sie na zewnatrz w typowych dla jednostki zachowaniach. To those benchmarks must add those that are expressed outside the typical individual behavior.

Psychologiczna wiedze o czlowieku pracujacym mozna ujac w trzy dzialy: Psychological knowledge about the working man can be put into three sections:

  • Wiedza o "osobowosci zawodowej", czyli wiedza o tych cechach osobowosci czlowieka pracujacego, które sa wazne dla wykonywania danej pracy zawodowej i które w tej pracy przejawiaja sie i ksztaltuja. Knowledge of "professional personality", ie knowledge of those working for human personality traits that are important for the performance of the work and who work in this exhibit and shape.
  • Wiedza o "pracy zywej", to znaczy wiedza o czynnosciach wykonywanych przez czlowieka pracujacego w danym zawodzie lub na danym stanowisku. Knowledge of "living labor" that is, knowledge of the activities performed by humans working in the profession or on the job.
  • Wiedza o "przystosowaniu pracy do czlowieka", czyli wiedza o takich cechach procesu technologicznego, materialów, narzedzi, warunków pracy oraz systemu organizacji pracy, które sa wazne ze wzgledu na ludzkie mozliwosci i potrzeby. Knowledge of "adapting the work of man", ie knowledge about the characteristics of technological processes, materials, tools, working conditions and work organization system, which is important because the human capacity and needs.

Procesy adaptacyjne w rozwoju zawodowym 7 adaptive processes in the professional development

Z uwagi na zachodzace zmiany w sferze spoleczno -gospodarczej i rzeczywistych warunków pracy, problem adaptacji spoleczno -zawodowej jest ciagle aktualny i wymaga uwagi i wlasciwego podejscia ze strony kierownictwa organizacji (firmy) oraz srodowiska pracowniczego organizacji, bez wzgledu na struktury i formy wlasnosci. Due to the changes in the socio - economic and real working conditions, the problem of social adaptation - a professional is always up to date and requires attention and appropriate approach from management organizations (companies) and the Staff of the environment organization, regardless of the structure and form of ownership. Duze znaczenie ma takze umiejetnosc organizowania wlasnych dzialan zawodowych, których nadrzednym celem jest oczekiwany efekt rozwoju zawodowego. It is important that the ability of unions to organize their own activities, the overriding objective is the expected effect of professional development.

Proces adaptacji oraz jego rezultaty dotyczaszeregu jego aspektów, a mianowicie adaptacji "czysto"zawodowej, spolecznej, psychomotorycznej, fizycznej, uczuciowej, moralnej i kulturowej. The adaptation process and its results include a number of its aspects, namely the adaptation of "purely" professional, social, psychomotor, physical, emotional, moral and cultural. Wymienione tu procesy adaptacji spoleczno - zawodowej wystepuja lacznie i jednoczesnie w tym samym czasie, jako elementy szerszego procesu adaptacji spoleczno - zawodowej. These processes of adaptation and social here - there are a total professional, and while at the same time, as part of a broader process of social adaptation - a professional.

Przyjeto wyrózniackilka etapów procesu adaptacji spoleczno -zawodowej: Adopted distinguish several stages in the process of adaptation and social - professional:

Etap pierwszy polega na opanowaniu przez pracownika stanowiska pracy i osiagnieciu takiego poziomu wykonywania zadan zawodowych, który charakteryzuje sie okreslona samodzielnoscia i mozliwoscia uzyskania wysokich zarobków. The first stage consists in mastering the worker jobs and achieve a level of professional tasks, which is characterized by a definite independence and the possibility of obtaining high wages.

Etap drugi - to juz uswiadomienie sobie wlasnych mozliwosci oraz swoich powinnosci wobec firmy. Step two - it has already become aware of their abilities and their duties to the company.

Etap trzeci jest okresem rozpoczynajacej sie identyfikacji zawodowej, a wiec okresem mozliwosci osiagania wysokiej wydajnosci pracy, uzyskiwania zadowolenia z wykonywanej pracy zawodowej, jak równiez aktywnego wlaczenia sie w procesy decyzyjne. The third stage is the period that begins with the identification of a professional, so the period of their ability to achieve high productivity, obtain job satisfaction of professional, as well as active involvement in decision-making processes.

Szybkosc adaptacji spoleczno -zawodowej zalezy od aktywnosci samego pracownika, od jego gotowosci do adaptowania sie, do identyfikowania siez wykonywanym zawodem i firma. The speed of adaptation and social - professional depends on the activity of the worker himself, from his readiness to adapt to, to identify with their professional and business.

Czynniki stymulujace rozwój zawodowy Factors stimulating professional development

Do glównych czynnosci stymulujacych rozwój zawodowy naleza miedzy innymi: The main activities to stimulate professional development includes:

  • wykorzystanie tresci przedmiotów szkolnego nauczania w ksztaltowaniu , rozwijaniu, poglebianiu i utrwalaniu wiedzy oraz umiejetnosci zwiazanych z samoobsluga, uczeniem sie zawodu, praca i czynnosciami zawodowymi (dotyczy to równiez tresci wychowania przedszkolnego); use of the content of school subjects taught in shaping, developing, deepening and consolidating the knowledge and skills associated with self-service, learning a profession, work and professional activities (including the content of pre-school education);
  • zachecanie mlodziezy do korzystania z indywidualnych, celowo prowadzonych rozmów z doroslymi na temat czynnosci zawodowych i pracy encouraging young people to benefit from individual, intentionally conducted interviews with adults about their professional activities and work
  • zachecanie mlodziezy do korzystania z tresci publikowanych prac poswieconych decyzjom wyboru zawodu i szkoly oraz zwiazanych z nimi rozlicznych uwarunkowan; encouraging young people to use the content published work related to occupational choice decisions of schools and the many related conditions;
  • zachecanie mlodziezy do poddawania sie badaniom psychologicznym dla okreslenia poziomu swoich mozliwosci rozwojowych. encouraging young people to undergo psychological tests to determine the level of their development opportunities.
  • Szczególnymi czynnosciami stymulacji rozwoju zawodowego doroslych sa: Specific activities to stimulate the development of professional adults are:

  • doksztalcanie sie w szkolach wyzszego szczebla, w tej samej lub pokrewnej dziedzinie i zawodzie; further training in senior schools, in the same or a related field and profession;
  • doskonalenie sie zawodowe na kursach specjalistycznych coraz wyzszego stopnia oraz samodoskonalenie; improve the training of specialist courses and a progressively higher degree of self-improvement;
  • wysylanie pracowników na praktyki specjalistyczne do zakladów tej samej lub pokrewnej branzy, ale majacych nowoczesniejszy park maszynowy oraz nowsze technologie wytwarzania; sending workers to the practice of specialized establishments of the same or a related industry, but with more modern machinery and the newer generation technologies;
  • wysylanie pracowników na dluzsze staze krajowe lub zagraniczne; sending workers for longer internships domestic or foreign;
  • powierzanie pracownikom zadan o szerszym charakterze w stosunku do wykonywanych i wyuczonych, celem rozwijania ich potencjalnych mozliwosci zawodowych; assigning tasks to employees of a broader nature in relation to the performance and learned, to develop their potential career opportunities;
  • prowadzenie stalej, uzasadnionej oceny rozwoju pracowników; conducting solid, reasoned evaluation of staff development;
  • wysokie nagradzanie tych pracowników, którzy wyraznie wyrózniaja sie swoja aktywnoscia, pracowitoscia solidnoscia wykonywania zadan i czynnosci zawodowych. high reward those employees who are clearly distinguished by their activity, work tasks and the reliability of professional activities.

Wnioski koncowe 8 Conclusion

Rozwój zawodowy czlowieka zwiazany z dzialaniem, zachowaniem utylitarnym, osiaganiem, próbowaniem, celowoscia, stanowi tylko o polowie naszego zycia , druga zas to bycie - stawanie sie, inaczej istnienie, wyrazanie, samorealizacja. Professional development related to human activity, utilitarian behavior, achievement, trying, desirability, is only about half of our lives, while the other is being - becoming, otherwise the existence, the expression, self-realization.

Przekonanie o wysokiej wartosci, godnosci i niezbednosci ludzkiego dzialania jest silnie zakorzenione w naszej tradycji, zas podzial pracy jest konsekwencja róznorodnosci potrzeb, mozliwosci czlowieka i predyspozycji do wykonywania okreslonych zadan i czynnosci. Convinced of the high value the dignity and necessity of human action is strongly rooted in our tradition, and the division of labor is a consequence of the diversity of needs, human capabilities and suitability to perform specific tasks and activities.

Praca we wspólczesnej formie przywiazuje do miejsca wykonywania, uzaleznia od pracodawcy, zmusza do pelnienia okreslonych funkcji i swiadczenia uslug. Working in modern form attached to the place of execution, makes the employer, forced to perform specific functions and services. Dazac do rozwoju zawodowego nalezy brac pod uwage takie zawody i specjalnosci, które w najmniejszym stopniu gwalca nasza osobowosc i ograniczaja pragnienie wolnosci osobistej. Striving for professional development should take account of such professions and specialties, which have the least violate our personality and the desire to restrict personal liberty. Nigdy i zaden rodzaj pracy nie byl oceniany jednoznacznie i przez wszystkich tak samo. And never any kind of work was not evaluated explicitly, and by all the same.

W pogoni za sukcesem zawodowym nie mozna zapomnieco zabawie i zwiazanej z niawesolosciaa takze o czasie na rozmyslanie, doznania estetyczne i nieumotywowanaaktywnosc. In the pursuit of professional success can not forget the fun and gaiety associated with it and also the time for meditation, aesthetic experience and nieumotywowana activity.

Literatura 9 Literature

  1. J. Balcerk - Socjologia pracy; SGPIS Warszawa 1974 J. Balcerk - Sociology of work; Warsaw School of Economics Warsaw, 1974
  2. A. Banka - Bezrobotni; PRINT-B Poznan 1992 A bubble - Unemployed; PRINT-B, Poznan 1992
  3. RN Bolles - Spadochron; FISE Warszawa 1993 RN Bolles - Parachute; FISE Warsaw 1993
  4. K. Czarnecki - Rozwój zawodowy; IWZZ Warszawa 1985 K. Czarnecki - Professional Development; IWZZ Warsaw 1985
  5. CL Cooper - Stres pracy; PWN Warszawa CL Cooper - work stress, OWN Warszawa
  6. K. Dabrowski - Trud istnienia; WP Warszawa !986 K. Dabrowski - Trud existence; HR Warsaw! 986
  7. S. Gladding - Poradnictwo zawodowe; DW Elipsa Warszawa 1992 S. Gladding - Coach, DW Ellipse Warsaw, 1992
  8. T. Kielanowski i inni - Czlowiek tworzy siebie sam; KAW Gdansk 1985 T. Kielanowski and others - Man creates himself alone; KLA Gdansk 1985
  9. T. Kotarbinski - Mysli o ludziach i ludzkich sprawach; PAN Ossolineum Kotarbinski - Thoughts about people and human affairs; Sciences Ossolineum Wroclaw 1986 Wroclaw 1986
  10. J.Kozielicki - Psychologiczna teoria samowiedzy; PWN Warszawa 1986 J. Kozielicki - A psychological theory of self-consciousness, OWN Warszawa 1986
  11. T. Luckman - Spoleczne tworzenie rzeczywistosci; PIW Warszawa 1983 T. Luckman - Social create reality; CIP Warsaw, 1983
  12. B. Lapis - U zródel polskich refleksji nad praca; IW Pax Warszawa 1984 B. Lapis - At the source of reflection on the work of Polish, Warsaw, 1984 AND PAX
  13. R. Lukaszewicz - Do góry czy do przodu; KAW Warszawa 1986 R. Lukaszewicz - Top or to the front, the KLA Warsaw 1986
  14. A. Maslow -Motywacje i osobowosc; IW Pax Warszawa 1990 A. Maslow-motivations and personality, AND PAX, Warszawa, 1990
  15. M. Ossowska -Normy moralne; PWN Warszawa 1985 M. Ossowska-moral standards, OWN Warsaw, 1985
  16. J. Strelau - Temperament, osobowosc dzialania; PWN Warszawa 1985 J. Strelau - temperament, personality measures, OWN Warsaw, 1985
  17. Z. Wiatrowski - Pedagogika w zarysie Z. Wiatrowski - Romance at a Glance
  18. K. Valaskakis i inni - Propozycje dla przyszlosci; PWN Warszawa 1988 K. Valaskakis and others - Proposals for the future, OWN Warsaw, 1988

Please be aware that the free essay that you were just reading was not written by us. This essay, and all of the others available to view on the website, were provided to us by students in exchange for services that we offer. This relationship helps our students to get an even better deal while also contributing to the biggest free essay resource in the UK!