Film gladiator

Bronnen

Inleiding

Dit is eigenlijk een soort verslagje over hoe wij te werk zijn gegaan en wat onze moeilijkheden waren.

Wij zijn Dennis en Stein. We maken dit werkstuk samen. We hebben het over Gladiatoren, de gevechten, de arena's, soorten wapens en nog veel meer. We hebben dit onderwerp gekozen omdat het ons interessant lijkt en als je een onderwerp moet kiezen, waarom niet iets nieuws. We zijn gaan zoeken op internet maar snel kwamen wij er achter dat veel sites op elkaar leken en het moeilijk was om weer nieuwe informatie te vinden dus hebben wij er vragen bij gemaakt en deelonderwerpen er bij verzonnen. Hierdoor hebben wij meer bladzijdes kunnen vullen. We hadden het in het begin niet erg goed aangepakt want we begonnen er best laat mee, maar uit eindelijk is alles goed gekomen en hebben we goed door gewerkt. We hebben het werk eerlijk verdeeld en we hebben de hoofdstukken verdeeld zodat we even veel maakte. Ik ( Stein) had soms best moeite met de termen die ze gebruikte of de moeilijke woorden. Maar ik kon het uit de context halen zodat ik het beter begreep.

We vonden het een moeilijk onderwerp want we dachten op een bepaald moment dat we eigenlijk alles hadden behandelt maar toch moesten we aan de aantal bladzijdes halen. Dit hebben we opgelost door soms wat extra informatie geven over een onderwerp wat er niet rechtstreeks mee te maken had. Bijvoorbeeld iets over de Romeinen, want in die tijd speelde zich dit af. Het amfitheater stond natuurlijk in Rome dus dat hebben we ook behandelt.

De bronvermelding en een inhoudsopgave zit er ook bij. We hebben de links van de websites, de namen van de boeken en de film weer gegeven. Wij zijn er zeker van dat de bronnen betrouwbaar zijn want er stonden alleen maar feiten in, die een andere website weer goedkeurde omdat daar het zelfde in stond.

Onderzoeksvragen

De hoofdvraag: Waarom waren er gladiatoren gevechten?

Deelvragen:

  1. Wat zijn amfitheaters en wat is het Colloseum?
  2. Wat zijn gladiatoren?
  3. Wat zijn de uitrustingen van gladiatoren?
  4. Wat voor begrafenis hebben gladiatoren?
  5. Zijn er ook vrouwelijke gladiatoren?
  6. Hoe zien de trainingen er uit?
  7. Welke functie had Rome?

We hebben ook de film: Gladiator behandeld.

HET COLLOSEUM / AMFITHEATER

Het colloseum werd gebouwd op de plek waar het kunstmeer lag dat de kern was van de woning van Nero. Dit meer is speciaal voor de bouw van het colloseum drooggelegd. De naam colloseum werd pas in de middeleeuwen bedacht en is te danken aan het mega grote beeld van Nero als Zonnekoning dat op de entree ruimte van zijn "gouden huis" stond. In het colloseum vonden ook nog verschillende voorstellingen plaats zoals; gladiatoren gevechten, wilde dieren jachten en de reeds genoemde scheepsslagen.

Voor de bouw van het colloseum werd op rationele wijze gebruik gemaakt van de reeds bestaande ruimte van de waterpartij van de Domus Aurea,waarop,toen het meer eenmaal drooggelegd was, de fundamenten konden worden aangebracht en men zodoende enorme funderingskosten kon besparen.

De colloseum was ongeveer 188 meter bij 156 meter. Aan de buitenkant 86 x 54 meter. Aan de binnenzijde was de hoogte bijna 49 meter bedraagt.

De buitengevel bestaat uit kalksteen en heeft vier verdiepingen waarvan de eerst drie elk uit tachtig bogen bestaan. Omsloten door halfzuilen, die respectievelijk van onder naar boven Dorisch, lonisch en Korintisch zijn.

De vierde verdieping fungeert als kroonlijst en heeft Korintische hoekpilaren waartussen afwisselend vierkante vensters en blinde ruimten liggen die thans leeg zijn maar waarop vroeger vergulde schilden waren aangebracht; de draagsteunen van de zuilen dragen masten waaraan banen textiel, het velarium waren bevestigd die de toeschouwers tegen de zon moesten beschermen en die bediend werden door mariniers van de vloot van Myxene.

De ingangen op de begane grond waren genummerd zodat men gemakkelijk toegang had tot de verschillende caveae. Er waren vier gereserveerde hoofdingangen die niet genummerd waren en die bestemd waren voor persoonlijkheden als magistraten, leden van religieuze orden, Vestaalse maagden; de meest noordelijke ingang, die naar de keizerlijke loge voerde, had een voorhal (klein porticus met twee zuilen) en een met stucwerk gedecoreerde gang.

De arena was oorspronkelijk in het midden overdekt met houten panelen die, indien dit voor de voorsteling nodig was, konden worden verwijderd.

Ter bescherming van de bezoekers in de cavea werd tijdens de jacht op wilde dieren, een ijzeren netwerk aangebracht met uitlopers aan de bovenkant en met horizontale draaischijven waardoor de dieren geen aanval op het net konden doen.

Het Colosseum was geheel bedoeld voor de spelen die werden georganiseerd en gefinancierd door rijke Romeinen. Bij de opening organiseerde Titus spelen die 100 dagen duurden. Volgens de overlevering waren er naast vele gladiatorengevechten de meest verbazingwekkende schouwspelen te zien. Zo was er een gevecht tussen kraanvogels en een gevecht tussen 4 olifanten. Negenduizend tamme en wilde dieren werden afgeslacht. Zelfs Bij normale spelen in het Colosseum werden 's morgens gevechten gehouden waarbij wilde-dierenvechters vochten met allerlei wilde dieren in jachtpartijen. De arena werd op passende wijze ingericht met rotspartijen, struiken, en dergelijk. Tussen de middag was er voor genteresseerden een pauzeprogramma waarin veroordeelde gevangen voor de wilde dieren werden gegooid. In de latere Oudheid werden vooral veel christenen tot de wilde dieren veroordeeld (damnatio ad bestias). Het middagprogramma met de gladiatorenshows(munera) vormde het hoogtepunt. vrouwen traden op als wilde-dierenvechters. Het Colosseum heeft te lijden gehad van verschillende natuurrampen. Een blikseminslag in 217 beschadigde het Colosseum dusdanig dat er gedurende vijf jaar geen spelen georganiseerd konden worden. Diverse aardbevingen brachten grote schade toe aan het gebouw, maar zolang het gebouw in gebruik was werd dit telkens gerepareerd door de Romeinen en later door de Ostrogothen. Tijdens de Middeleeuwen volgden twee grote aardbevingen in 847 en 1349, die het Colosseum verder vernielden. In de 12e eeuw werd de rune van het amfitheater omgebouwd tot fort van de familie Frangipane. De belangrijke Romeinse families, waar vaak ook de paus uit voortkwam, beschouwden het Colosseum als een plaats waar eenvoudig bouwmateriaal gehaald kon worden voor hun nieuw te bouwen kerken en paleizen. Zo werd het marmer van de faade gehaald en hergebruikt in nieuwe gebouwen of simpelweg verbrand om kalk te verkrijgen. Ook het ijzer waarmee de blokken steen en marmer werden vastgezet was gewild. Aan deze plundering kwam pas een einde in 1749 toen Paus Benedictus XIV de historische waarde van het Colosseum inzag en het verdere gebruik als steengroeve verbood. Hij wijdde het Colosseum als kerk ter nagedachtenis aan de lijdensweg van Christus en bouwde binnenin een kruisweg. De grond van het amfitheater werd als heilig beschouwd vanwege het bloed van de christelijke martelaren dat hier vergoten werd; dit ondanks het feit dat de meeste Christenen waarschijnlijk gedood werden in het Circus Maximus. Latere pausen lieten het Colosseum verder restaureren en archeologisch onderzoeken. Hoewel het Colosseum niet meer de oorspronkelijke afmetingen heeft, is het nog steeds een imposant geheel en trekt het dagelijks duizenden toeristen. In de moderne tijd is een gedeelte van de houten arenavloer weer aangebracht. (De naam arena komt overigens van de het Latijnse woord (h)arena, dat zand betekent. Dat werd gebruikt op de houten vloer.) Een amfitheater is een ovaalrond gebouw met trapsgewijs oplopende zitplaatsen, in het midden is een binnenplaats. De verschillende amfitheaters van de Romeinen zijn allemaal op dezelfde manier gebouwd, daardoor zijn er weinig verschillen tussen de stadions.

Het amfitheater in Xanten (vroeger: Colonia Ulpia Traiana), wat helemaal in het hoekje van de ommuurde stad lag, werd aan het begin van de tweede eeuw gebouwd. Het stadion heeft vroeger aan ongeveer 10 duizend mensen plaats geboden. Er waren ook 10 duizend mensen die in de binnen de muren verbleven. Er waren ook een aantal speciale plaatsen (boxen) voor de wat belangrijkere mensen .Voor de toeschouwers waren er zo'n 12 ingangen en voor de mensen/dieren die moesten vechten of iets moesten spelen 2 ingangen. Het amfitheater in Xanten was vrij klein vergeleken bij andere amfitheaters, want een gemiddeld amfitheater had 20 tot 30 duizend zitplaatsen. In het Colosseum konden zelfs 50 duizend mensen in. Het amfitheater is, net als veel andere gebouwen in Xanten, na 276 langzaam aan afgebroken door de mensen die de stenen gebruikte voor nieuwe gebouwen en soms verkochten.

Op de binnenplaats van een amfitheater werden onder andere gladiatorengevechten gehouden. Gladiatoren waren vechters die elkaar bevochten om het publiek te vermaken. Zij waren vaak veroordeelde misdadigers die gedwongen werden om te vechten.

Soms werden krijgsgevangenen opgeleid tot gladiator, maar de bekendste waren in feiten vrijwilligers die hun vrije leven opgaven om letterlijk slaven van het publiek te worden. Het stoere imago van deze heldhaftige vechters sprak veel mensen aan en hoewel het een gevaarlijk beroep was, kon het leven als gladiator erg lonend zijn. Voordat de gladiatoren gingen vechten, was er altijd een bekend ritueel:

De vechters gingen met een hand omhoog voor de hoofdtribune staan en riepen dan naar de keizer of de andere hoogste in het stadion: "Morituri te salutant!"("Zij die gaan sterven, groeten u!"). In het amfitheater amuseerde het volk zich meestal door naar gruwelijke taferelen te kijken waar veel bloed bij te pas kwam. Er werden voornamelijk gladiatorengevechten gehouden. Het bekendste amfitheater was het Colosseum Het was het middelpunt van het amusement van Rome.

De mensen waren heel genteresseerd in de gladiatoren en hun gevechten. De goede gladiatoren waren zeer populair en konden veel geld verdienen. De gladiatoren waren meestal krijgsgevangenen, mensen die veroordeeld zijn voor een zwaar misdrijf en slaven. Er waren ook vrije mannen die tijdelijk gladiator wilden worden en beroepsvechters. Ze werden gladiator omdat ze geen andere manier zagen om te overleven, of omdat ze rijk en beroemd wilden worden. De gladiatoren moesten gehoorzaamheid zweren aan hun trainer. En dat duurden wel jaren!

DE GLADIATORENGEVECHTEN

gladiatorgevechten waren waarschijnlijk godsdienstig van oorsprong, en werden gehouden bij begrafenissen ter ere van de overledene. Maar in de tijd van de keizers waren ze alleen maar een bloederige sport. De gladiatoren vochten in een amfitheater. In een amfitheater konden zo`n 50.000 mensen. De voorstelling begon altijd met een optocht van alle gladiatoren. De gladiatoren waren meestal slaven of misdadigers en ze werden goed getraind op speciale scholen. Sommige mannen boden zich zelfs aan als vrijwilliger en keizer Commodus shockeerde Rome door zelf in het amfitheater te vechten. Iedereen was dol op de sport, weinig mensen protesteerden om die bloederige sport te verbieden. Het publiek hield er van om naar deze verschrikkelijke gevechten te kijken, maar soms spaarden ze het leven van de verliezer.Een gevecht bestaat uit de volgende handelingen. Wie mag het gevecht beginnen? Dat is de speler die in dit gevecht de meeste speerwerpers heeft. Is dat gelijk, dan mag de aanvallende speler beginnen. Alle nettenwerpers in dit gevecht mogen een gladiator van de tegenstander tijdelijk uitschakelen. Het aantal zwaardvechters plus n is het aantal dobbelstenen dat wordt gegooid. Op elke dobbelsteen staan drie lege vlakken, twee vlakken met n ster en n vlak met twee sterren. Als de speler meer tweetanddragers heeft dan zijn tegenstander, dan mag hij besluiten om de dobbelsteenworp geheel over te doen. Elke schilddrager bij de tegenstander weert een vlak met n ster af. Voor elke twee overgebleven sterren, moet de tegenstander een slachtoffer naar eigen keuze afgeven. Dit mag zelfs een gladiator zijn die in een net ligt te rollen. Een eventueel overgebleven ster wordt in de vorm van een houten ster aan het team van de tegenstander toegevoegd. Nu mag de tegenstander terugslaan met de overgebleven gladiatoren. Opnieuw dus het aantal zwaardvechters plus n aan dobbelstenen. Eventueel opnieuw gooien als de speler meer tweetanddragers heeft dan zijn tegenstander. Schilddragers weren weer enkele sterren af. Slachtoffers worden verwijderd. Het gevecht is ten einde en de speler geeft de aanvalssteen door aan de volgende speler. Als een speler al zijn gladiatoren heeft verloren, dan speelt hij verder met de dieren. Als hij aan de beurt is kan hij met een bestaand dier spelen of een nieuw dier inbrengen. Daarmee kan hij gladiatoren aanvallen. De slachtoffers krijgt hij in dit geval wel als trofee. Ze gaan dan niet in de doos. Het einde: Zodra er nog maar n speler gladiatoren in de arena heeft of als alle dieren verslagen zijn, is het spel ten einde. Elke gladiator (dood of levend) is n punt waard, elk dier is twee punten waard. De speler met de meeste punten heeft gewonnen.

GLADIATOREN

Gladiator komt van het Latijnse woord "gladius" wat zwaard betekent.

De Gladiatoren waren de professionele strijders van het oude Rome, ze traden oorspronkelijk op bij begrafenissen van bekende, zonder twijfel met de bedoeling de dode een gewapende begeleider mee te geven in zijn volgende leven, en dat de geesten van de doden bevredigd zouden worden door dit bloedoffer, dat is ook de reden waarom de gladiatoren vochten tot de dood. In Rome werden de gladiatorengevechten immens populair en namen snel in omvang toe. De eerst bekende voorstelling vond plaats in 264 vC op de begrafenis van een zekere Junius Brutus, schonken zijn zonen hem drie paren gladiatoren. Julius Caesar in 44 vC, liet tot driehonderd paren gladiatoren in blinkend zilveren uitrusting vechten als eerbetoon aan zijn vader die 20 jaar eerder gestorven was en het zouden er zelfs meer geweest zijn als een nerveuze Senaat hem niet had tegengehouden. Door deze toename in populariteit werden de voorstellingen uitgebreid van n dag tot soms zelfs een honderd-tal dagen, dit gebeurde soms onder de regering van keizer Titus. Keizer Trajanus liet tijdens zijn triomfviering vijfduizend paren gladiatoren vechten. De Etrusken leefden van circa 900-675 vC in Itali tussen de Alpen en de Tiber.

Vanaf 700 vC kwamen ze onder de invloed van de Grieken. Bij het einde van het jaar 200 werd dit soort van publieke vermakelijkheid van een attentie voor de doden, meer een attentie voor de levenden. Een aristocratische begrafenis werd aangewend om op te scheppen met hun welstand, om hun overwinningen te vieren en ook om hun reputatie zowel als hun carrire te verbeteren. De gladiatorenwedstrijden werden het voorrecht van de keizers die ze opdroegen als een voorstelling van hun eigen macht en prestige. Gladiatoren waren hoofdzakelijk slaven die voor dat doel werden aangekocht, en criminelen die veroordeeld werden te dienen in de scholen. Een niet ongewone merkwaardigheid in de rangen van de gladiatoren waren geruneerde mannen, soms uit een hoge sociale positie, die als gladiator alsnog in hun levensonderhoud trachtten te voorzien. Veel vrije mannen oefenden dit riskante beroep uit in de hoop beroemdheid te verwerven of om onder de hoede te geraken van een rijke burger als beschermheer.

De vertoningen werden verschillende dagen op voorhand aangekondigd door affiches aan de muren in de straten, ook werden er kopien van verkocht. Deze affiches gaven de namen van het beste koppel strijders, de datum van de show, de naam van de schenker en de verschillende soorten strijders. Het spektakel begon met een optocht van de gladiatoren door de arena en werd gevolgd door een simulatiegevecht (praelusio) met houten wapens. Trompetgeschal kondigde de optocht van de echte gladiatoren aan en zij die schrik hadden werden in de arena gedreven door middel van zwepen of roodgloeiende ijzers. Als een gladiator gewond raakte schreeuwden de toeschouwers "Habet" (hij is gewond). Als hij overgeleverd was aan de genade van zijn tegenstander, hield hij zijn hand op om de genade van het volk af te smeken, de schenker liet de beslissing over zijn leven of dood aan het volk, als de toeschouwers genade wensten wuifden ze hun zakdoeken en bij geen genade draaiden ze hun duimen naar beneden. De beloning voor een overwinning bestond uit palmtakjes en soms uit geld. Als een gladiator een aantal gevechten overleefde kon hij ontslagen worden uit zijn ambt, hij kon ook terug in dienst komen na zijn ontslag. In sommige gevallen konden de strijders politiek belangrijk worden omdat vele van de omstreden ambtenaren gladiatoren als bodyguards hadden. Dit leidde af en toe tot een handgemeen met bloedvergieten aan beide kanten. Een deserteur uit het Romeinse leger die gevangen genomen werd en verkocht als slaaf aan een gladiatorenschool in Capua, 26 km ten noorden van Napels, was Spartacus, n van de achtenzeventig mannen die in 73 vC ontsnapten en zich schuil hielden op de Vesuvius. Toen op de vlucht zijnde slaven en vrije mannen hun rangen vervoegden, groeide hun leger tot zeventigduizend. Spartacus vocht zijn weg naar Cisalpine Gaul van waar zijn volgelingen van plan waren zich te verspreiden naar hun thuisland. Maar toen besloten werd om in Itali te blijven om te plunderen, marcheerden ze terug zuidwaarts, ondertussen de Romeinse legioenen verslagend die voor hen werden uitgestuurd. De senaat, die in eerste instantie de bedreiging niet serieus nam en het beschreef als een rooftochtje van gladiatoren en slaven, duidde nu Crassus aan om hen met geweld te onderdrukken, iets dat nu wordt beschouwd als een opstand.

Spartacus en zijn vrienden werden tenslotte in de val gelokt en verslagen, in de steek gelaten door piraten die hun een overtocht naar Sicili beloofd hadden. "Zo groot was de slachting," schrijft Appian "dat het onmogelijk was ze te tellen." Zesduizend gevangenen werden gekruisigd langs de Via Appia over de ganse lengte van Capua tot Rome. De derde Serviele Oorlog (Slavenoorlog), zoals hij werd genoemd, had tien legioenen en twee jaar nodig om onderdrukt te worden.

Samnite; Zij vochten met de nationale wapens van de Samnieten (een volk uit een gebied in Zuid-Itali, dat in 312 v.Chr. werd verslagen). Ze droegen een groot rechthoekig schild, een metalen of gekookt lederen beenbeschermer alleen aan hun linkerbeen, een gepluimde helm met vizier, een lange staart en een kort zwaard.

Tracian; Deze vechtersbaas had een klein rond schild, aan beide benen bescherming en een gebogen dolk of zwaard. Tevens droegen ze een volledige vizierhelm of een open helm met een brede rand. Vaak moesten ze vechten tegen Mirmillones.

Mirmillone; Deze gladiator is ook wel bekend onder de naam Thracir of Gallir .Hij werd op de Gallische manier bewapend, namelijk met helm, zwaard en schild. Hun naam hebben ze te danken aan de visachtige versiering op hun helm.

Retiarius; Ook wel de netman, hij symboliseert de visser. Hij droeg een lichte bewapening, zoals een metalen schouderstuk op de linkerarm. Geen hoofddeksel, in de rechterhand een iaculum (werpnet) waarmee hij zijn tegenstander moest strikken. Om het af te maken had hij in zijn linkerhand een drietand. Deze vechters werden als minderwaardig gezien vanwege hun gebrekkige bepantsering. Zij moesten meestal vechten tegen de secutor.

Secutor; Deze gladiator wordt ook wel de achtervolger genoemd. Hij vocht met een groot ovalen of rechthoekig schild. Beide benen werden beschermd met lederen bekleding. Op zijn hoofd had hij een hoogvizier helm, en als wapen droeg hij een dolk of zwaard.

Sagitarius; Dit was een gehelmde boogschutter, hij kreeg zes pijlen mee. Daar moest hij het mee doen.

Laquearius; Hij droeg geen helm of schild, zijn wapens waren een lasso en een lange dolk. Op zijn linkerarm droeg hij een opstaand zwaar pantser.

Essedarius; Doet zijn intrede in de arena achterop een strijdwagen, met een helm zonder vizier, een middelgroot ovaal schild, een speer, een zwaard en bepantsering op zijn rechterarm.

Catafractarius; Had geen schild, wel een klassieke helm, een tweehandszwaard of een strijdknots. Hij droeg als bescherming een lange schub of malinkolder en had geen beenbescherming.

Dimacheirius; Vocht met twee zwaarden, had een helm met opstaande rand en een metalen opstaande kuif. Op beide armen droeg hij een pantser en lederen banden om beide benen. Saminte Secutor

Thraces: Dichte helm met vizier, grote beschermers op beide benen, armbeschermer, zeer klein rond schild en een klein, gekarteld zwaard

Secutores: Eivormige helm met ronde ooggaten,beschermer op een been armbeschermer, schild in de stijl van het leger, en een gewoon zwaard.

Retiarii: Arm beschermer, soms met een metalen schouderbeschermer, een groot net, kleine dolk en een drietand. Dit zijn de enige gladiatoren zonder helm. Doordat ze verder praktisch geen bescherming hadden, waren de retiarii de meest mobiele gladiatoren.

Bestiarii: Deze gladiatoren waren speciaal opgeleid om tegen verschillende soorten dieren te vechten. De bestiarii waren de laagst gerangschikte gladiatoren, dus konden ze niet zo populair worden als de anderen. Meestal waren ze nauwelijks beschermd, wel droegen ze speciale kleren, gemaakt van leer. Ze werden uitgerust met speren.

Begrafenis van gladiatoren

De gemakkelijkste oplossing zou verbranding geweest zijn maar omdat mensenvlees niet echt brandbaar is, zou men nog nood hebben aan hout, teer en papyrus. Een tweede mogelijkheid zou geweest zijn om de lijken af te voeren en ze ergens te dumpen, maar ook dit was uitgesloten aangezien het status van de lijken te erg verschilde.

Op aanvraag van collega's, vrienden, en familieleden moesten de lijken een eervolle begrafenis krijgen. Een gladiator met een hoog status kon toch moeilijk op dezelfde plaats begraven worden als een slachtoffer uit de middagexecuties, die met een vleeshaak de arena was uit getrokken. Het vernederendste lot dat een slachtoffer na zijn dood kon krijgen was dat hij helemaal geen begrafenis kreeg, dat zijn lichaam niet met aarde werd bedekt, waardoor, zo geloofden de Romeinen, zijn ziel geen rust zou vinden en in het rijk der levenden zou blijven rondwaren.

Heel wat slachtoffers van de middagexecuties werden naar de Tiber gebracht en vanaf bruggen of kades in de rivier gesmeten.

Sommige ter dood veroordeelden haalden zelfs de Tiber niet. Hun marteling, dood en 'begrafenis' vonden plaats in de hokken van wilde dieren.

Slechts enkele kregen een werkelijk in het oog vallende begrafenis, als een afspiegeling van de faam die ze ooit tijdens hun leven genoten hadden. Maar dan gaat het wel over topgladiatoren, die voor zichzelf en hun baas veel geld hadden verdiend. Bij de begrafenis van iemand organiseerden de nabestaanden gevechten tussen personen als een munera (verplichting) ter ere van de overledene. Veel later, we zijn dan in het Republikeinse Romeinse tijdperk aanbeland, namen deze riten een zelfstandige vorm aan en werden enige malen door senatoren georganiseerd om de gunst van het publiek te veroveren, maar zij werden nog steeds munera genoemd.

Gladiatrices

In een senaatsbesluit van 11 n.C. werd vastgelegd dat vrijgeboren vrouwen onder de twintig jaar oud voortaan niet meer in de arena mochten optreden. Dit betekende dat vrouwelijke gladiatoren of venatoren (jagers op wilde dieren) al voor dit tijdstip bestonden, anders hoefde het immers niet verboden te worden. Ook in Nicolaus van Damascus kunnen we een vroege verwijzing naar vrouwelijke gladiatoren vinden. Deze auteur leefde in de tijd van Augustus. In dit werk komt een man voor die in zijn testament vast had laten leggen, dat na zijn dood de mooiste vrouwen uit zijn bezit elkaar in de arena moesten bevechten. De bevolking stond de uitvoering van dit testament echter niet toe. De eerste specifieke vermelding van vrouwelijke gladiatoren vinden we onder de heerschappij van Nero. Vrouwen vochten waarschijnlijk dus al wel eerder als gladiatoren, maar vanaf Nero worden ze pas regelmatig beschreven door verschillende auteurs.

Vrouwen kregen waarschijnlijk niet dezelfde trainingen als hun mannelijke collega's. Wel lijkt het erop dat ze met dezelfde wapens streden, wat bij Juvenalis alleen maar de lachlust opwekte:

"Purperen badjassen en damesolie, wie kent dit niet? Wie zag nog nooit een vrouw vanachter haar uitdagend schild voortdurend de oefenpaal bestoken met haar zwaard, precies volgens de regels van het spel? Zo'n vrouw is een klaroenstoot waard, maar stel dat in haar hart meer omgaat, dat zij traint voor het echte circus? Zo'n gehelmde vrouw meent dat ze alles mag, haar eigen vrouw-zijn ontvlucht ze ook, ze houdt van kracht, hoewel ze ook weer geen man wil zijn: dat voelt te koud! Maar als je ooit eens moet verkopen wat je vrouw bezat, dan maak je echt wel indruk met helmbos, degengordel, vechthandschoenen en linker scheenplaat; of wanneer je vrouwtje op andere wapens overgaat en dus haar beenbeschermers wegdoet, kun jij trots zijn! En kijk, terwijl zij 't duurst en dunst gewaad vaak niet verdragen, zelfs gevoelig blijken voor zijden stofjes, moet je nu eens zien hoe zij de hun gedemonstreerde slagen hijgend nadoen, onder wat voor helm hun hoofdjes kreunen en hoe dikke zwachtels van ruwe bast hun knien ondersteunen."

Onder Nero zijn er drie voorbeelden bekend van spelen met vrouwelijke gladiatoren, namelijk in 59, 63 en 66 n.C. Het is wel opmerkelijk dat de deelname van vrouwen niet als iets nieuws wordt gepresenteerd door de verschillende auteurs. Dio Cassius beschrijft onder andere de munera die Nero ter ere van zijn moeder Agrippina hield te Rome in 59 n.C. Hij vond het zeer shockerend dat er zowel mannen als vrouwen uit zowel de ridder- als de senatorenstand aan meededen. Zij speelden fluit, participeerden in pantomimes, menden paarden, doodden wilde dieren en vochten als gladiatoren. In 63 n.C. waren er wederom vechtende vrouwen te bewonderen bij gladiatorenspelen in Rome. Volgens Tacitus waren zij van aristocratische komaf (ook vochten er senatoren). De derde gelegenheid waar vrouwen optraden als gladiatoren was in 66 n.C. te Puteoli (het huidige Pozzuoli). Nero pakte hier groots uit om de Armeense koning Tiridates te imponeren. Patrobius, een vrijgelaten slaaf van Nero organiseerde spellen waaraan (op n dag) louter Ethiopirs meededen. Het bijzondere hieraan was dat er zowel mannen als vrouwen en kinderen meevochten. Naast deze drie gedateerde gebeurtenissen zijn er nog een drietal verwijzingen naar vechtende vrouwen onder Nero bij twee verschillende auteurs. Juvenalis parodirt namelijk een vrouw genaamd Mevia, die het met een speer in haar hand en met een ontblote borst opneemt tegen een wildzwijn. Hier is echter wel sprake van een zogenaamde vrouwelijke venator. Dit waren veelal professionele jagers die in de arena op (groot) wild joegen ter vermaak van het volk. Wel is opvallend dat er verwezen wordt naar de amazones, Mevia 'jaagt' immers met een ontblote borst. Iets verderop in zijn Saturae maakt hij een vrouw belachelijk die als een gladiator traint. Het wordt echter niet duidelijk of het hier om een 'echte' gladiatrix handelt, of dat ze alleen de training ervan doet. Juvenalis zelf vraagt zich af of ze misschien voor de arena aan het trainen is. Hoewel dit satire is en er niet al teveel waarde aangehecht kan worden, blijft het feit dat vrouwen er wel degelijk mee bezig waren. De derde en laatste verwijzing vinden we bij Petronius, een ceremoniemeester aan het hof van Nero. Tijdens een uitgebreide maaltijd van de schatrijke parvenu Trimalchio vertelde een zekere Echion, handelaar in tweedehandskleren, over de komende feestelijkheden. Voor deze spellen waren reeds enkele clowns en een vrouw die vanaf een strijdwagen zou vechten geregeld.

De aanwezigheid van vrouwelijke deelnemers aan de spellen bleef niet beperkt tot de periode van Nero, ook onder de Flavirs (Titus en Domitianus) zijn ze bekend. In 80 n.C. traden vrouwen op bij de opening van het Amphitheatrum Flavium, beter bekend als het Colosseum. Dit vond plaats onder auspicin van keizer Titus. Hier gaat het waarschijnlijk om een vrouwelijke bestiarius. Dit waren meer bevechters van wilde dieren en niet zozeer jagers (zoals de venatores). Dio haast zich wel te melden dat dit geen vrouwen van enige allure waren. Domitianus had ook een zwak voor vrouwelijke gladiatoren. Het is bekend dat hij regelmatig vrouwen tegen elkaar liet vechten. Suetonius vermeldt dat Domitianus vrouwen liet vechten bij het licht van fakkels. Ook uit Dio blijkt dat Domitianus regelmatig gevechten 's nachts liet plaatsvinden. Af en toe liet hij ook dwergen en vrouwen tegen elkaar vechten.

De vrouwelijke gladiatoren waren ongetwijfeld een belangrijk onderdeel van de spellen. Juist omdat ze niet elke keer aan de spelen meededen, was de keren dat ze wel optraden het enthousiasme des te groter bij het publiek. Septimius Severus maakte echter een eind aan dit onderdeel van de spellen door ze te verbieden. Hij vond het eigenlijk allemaal net iets te ver gaan. De grappen die over de vrouwen werden gemaakt en het zichzelf belachelijk maken van de vrouwen in hun zware wapenuitrustingen waren de vrouwen onwaardig. Dit is een tamelijk 21e eeuwse slotsom, maar Septimius Severus schijnt zich het lot van deze vrouwen echt aangetrokken te hebben, ook al hadden zij dit in de meeste gevallen zelf verkozen.

Hoe zien de trainingen er uit

Wie veroordeeld werd tot een gladiatorenschool werd lid van de familia gladiatoria. Hij wist dat zijn persoon ondergeschikt was geworden aan het prestige van de school en dat hij ieder verlangen naar privacy moest laten varen. Hij zwoer een plechtige eed waarmee hij zijn degradatie officieel bevestigde en beloofde dat hij vernederingen van de ergste soort zou doorstaan, dat hij de dood door verbranding, in ketenen of door het zwaard zonder protest zou ondergaan. Door deze eed wijdde de gladiator zich aan de goden van de onderwereld, op wier bevel zijn leven werd gespaard of geofferd.

Mannen die uit vrije wil gladiator werden, sloten voor het afleggen van de gladiatoreneed eerst een verdrag met een gladiatorenbaas, waarin werd vastgelegd dat zij zich voor een bepaalde tijd verplichtten als gladiator op te treden.

Vanaf dat moment speelde hun leven zich voornamelijk af binnen de ommuring van zijn school. Dag in dag uit werd er hard getraind en hij woonde in een kleine barak van hooguit 3 bij 4 meter.

Iedere school had strenge keuringseisen. Wanneer een beginnend gladiator de kazernepoort binnenging, werd hij direct onderzocht door een dokter, die vooral lette op zijn fysionomie en zijn uitstraling. Bij wie dit niet aan de eisen voldeed, werd weggestuurd. Diegenen die wel door de keuring raakten werden daarna nog meerdere malen onderzocht, zeker als ze ernstige letsels hadden opgelopen of wanneer ze door de zware gevechten hun uitstraling waren verloren.

Een goede medische verzorging is onmisbaar net als goede voeding. Op het dagelijks menu stond geregeld een soort gerstepap met bonen, wat gladiatoren zelfs de bijnaam gerstepapeters, opleverde.

Gladiatoren werden altijd getraind op speciale scholen (genaamd een ludus). Deze stonden onder leiding van de lanista, de manager van de gladiatoren. De opleiding gebeurde in sportscholen, waar men oefende met collega's, die men daarna misschien doodde. Een minderheid was getrouwd en had kinderen. De seksuele aantrekkingskracht van deze spierenbundels bij de vrouwen was groot, maar een huwelijk met een vrije vrouw was uitzonderlijk en kon enkel als de gladiator ook vrijgelaten was. Gladiatrices bestonden ook, maar bleven zeldzaam.

De lanista liet de gladiatoren in zijn ludus trainen met allerlei soorten wapens. Zo werden de

gladiatoren experts in het vechten, doden en sterven. Als de gladiatoren voldoende getraind waren, werden ze door de lanista aan de organisator van een munus (editor) verkocht of verhuurd. Vaak was dit de keizer, soms een generaal of een rijke patricir. Gladiatoren moesten zware trainingen ondergaan, een bekende manier van vechten die de gladiatoren veel toepaste is de Pancrase, dat is een mengvorm van worstelen, boksen en karate. Het Pancrase was de vechtsport, waarbij vrijwel alles mocht. Slaan, trappen, verwurgen, vingers breken. Wat niet mocht was bijten en elkaars ogen uitsteken.

Uit de Romeinse tijd is bekend dat de gladiatoren 'speciale' voedingsmiddelen gebruikten om sneller te herstellen van een blessure. Het gebruik van bepaalde voeding is dan ook even oud als de sport zelf. In de derde eeuw voor Christus wordt door de Griekse arts Galen, een middeltje gemaakt om de prestaties van sporters en gladiatoren vechters, te doen verbeteren.

Targus, de zwaardvechter, dook in elkaar en sprong opzij. Het net van zijn tegenstander raakte zijn ronde schild. Het klonk als een zweepslag. De drietand schoot op hem af en hij moest opnieuw weg springen. De stalen tanden krasten langs de zijkant van zijn schild. Door de schok brak het leren handvat en het schild plofte in het zand! Targus kreunde van de pijn, maar ook uit wanhoop. Daar stond hij dan, onbeschermd en met een veel te kort zwaard. Om de drietandman te kunnen raken, moest hij de lange drietand voorbij!

De drietandman sprong met een schreeuw op hem af. Het publiek loeide met hem mee. Maar Targus had op zo'n uitval gewacht!

'Haah!,' brulde hij terug, terwijl hij nog eens opzij sprong. De drietand zoefde rakelings langs zijn keel. Zijn kromme zwaard schoot vooruit. Maar de drietandman leek wel een danser! Hij tolde om zijn as en het net zwierde mee, als een wijde mantel. De verraste Targus kreeg een dreun. Het zwaard werd uit zijn hand geslagen. Hij struikelde over zijn eigen schild en viel. 'Boe!', brulde het publiek. 'Steek hem dood, sukkel!'

Jij of ik!', schreeuwde de drietandman. 'Dus liever jij!'

Met een doodskreet rolde Targus opzij. De drietand schampte langs zijn schouderplaat in het zand. Als vanzelf schoten zijn voeten omhoog. De drietandman klapte dubbel. Targus ving hem met zijn handen op bij de schouders en trapte hem over zich heen. Met een zware bons sloeg zijn tegenstander tegen de grond. Targus was alweer overeind en graaide naar zijn zwaard. 'Jij of ik!' schreeuwde hij en stak toe.

Hetzelfde publiek dat hem net nog dood wenste, juichte hem toe!

Rome

Rome, de "Eeuwige Stad", speelt al ruim 2000 jaar een grote rol in de Europese geschiedenis. Wat begon als verzameling dorpjes, verspreid over zeven heuvels, werd in 509 v. Chr. Een republiek. Het grondgebied werd uitgebreid en de stad groeide, en na lange burgeroorlogen in de 1ste eeuw v. Chr. Maakten de gekozen bestuurders plaats voor keizers. Onder de eerste keizer , Augustus, en zijn opvolgers groeide Rome uit tot de indrukwekkendste stad van Europa, en veel steden in het rijk deden en de Romeinse cultuur in het klein na.

Het forum

Het Forum Romanum was het belangrijkste plein van Rome. In het begin was dit plein het centrum van de godsdienst, handel en politiek, en diende als winkelcentrum en arena voor gladiatoren gevechten. Later werd het Forum chiquer en maakten de winkels plaats voor grote gebouwen.

Politie en brandweer

Augustus vormde en paramilitair korps ter ordehandhaving, maar lastpakken werden vaak door de burgers zelf aangepakt. In een volle stad als Rome was de kans op brand altijd groot, en Augustus richtte daarom ook een brandweerkorps op. Tegen de grote brand van 64 na Chr., die zes dagen woedde, kon het korps echter niet aan.

De republiek en het Rijk

De Romeinse republiek was niet helemaal democratisch, want alleen de patricirs( de adel) hadden macht. De Romeinen wilden geen koning boven zich, Augustus noemde zich ook geen keizer, maar "eerste burger". Hij liet de republikeinse instellingen en bestuurders wel bestaan, maar echte macht hadden ze niet meer.

De Senaat

Patricirs(leden van adellijke families) hadden zitting in de Senaat, het hoogste bestuur ten tijde van de Republiek. In het begin bestond de Senaat uit 300 zetels; later werden dat er 600. De regering werd geleid door twee gekozen consuls. Na 366 v. Chr. Kon iemand uit de Plebs (gewone volk) ook consul worden, maar tot die tijd konden alleen patricirs alleen consul worden. Onder de keizers kreeg de Senaat veel minder macht.

De Plebs

Het gewone volk, de plebs, bestond niet alleen uit arme mensen. Leden van de plebs konden best rijk zijn., ze waren alleen niet van Adel. Onder de Republiek streed de plebs voor meer rechten dan de patricirs, die grootgrondbezitters waren. Op den duur kregen ze hun eigen vertegenwoordiging en ambtenaren, en gelijkheid voor de wet.

De Film Gladiator

  • Titel : Gladiator
  • Regisseur: Ridley scott
  • Acteurs : Russel Crowe Oliver Reed
  • Joaquin Phoenix Connie Nielsen

Deze film gaat over een Romeinse generaal genaamd Maximus. Hij vecht tegen de Germanen en probeert het Romeinse rijk te vergroten. De slag tegen de Germanen wint hij en zijn grootste wens is terug te mogen naar zijn huis waar hij al 3 jaar niet is geweest. De keizer Marcus Aurelius ligt echter op sterven en het lijkt alsof spoedig zijn zoon Commodus hem zijn opvolgen. Maar Commodus beschikt niet over de kwaliteiten van een Keizer. Maximus daarentegen is een man naar zijn eigen hart. Keizer Marcus Aurelius wilt dan ook dat hij protector van Rome wordt en zorgt dat Rome weer van het volk wordt (een Republiek). Maximus zegt, na aandringen van de Keizer, dat hij zijn laatste wens zal vervullen. Later vertelt keizer Marcus Aurelius aan zijn zoon dat hij geen Keizer zal worden, omdat hij niet over de juiste eigenschappen beschikt. Commodus hart is gebroken en hij is woedend en jaloers op Maximus. Hij wurgd zijn vader en laat Maximus vermoorden. Maximus vraagt aan een andere officier of hij voor zijn familie wilt zorgen, maar hij zegt dat zijn familie ook vermoordt wordt. Maximus weet te ontsnappen en wilt zijn familie redden maar dat lukt hem niet hij wordt gevonden door een handelaar die hem verkoopt aan een iemand die in de Gladiatoren handel zit genaamd Proximo. Hij wordt zo een Gladiator en heeft als enige doel te overleven en wraak te nemen voor zijn familie. Hij boekt al snel successen en is geliefd bij de toeschouwers en zijn medegladiatoren. Ze noemen hem de Spanjaard en niemand weet wie hij werkelijk is. Al gauw bereikt zijn roem Rome en mag hij vechten in het Colloseum. Zijn eerste gevecht in het Colloseum maakt hem gelijk beroemd en Commodus wilt deze man spreken. Maximus heeft een masker op en wilt hem eerst niet afdoen maar later doet hij het toch en onthult zijn identiteit. Commodus schrikt en wilt maximus doodt hebben dit gaat echter heel moeilijk omdat het publiek voor Maximus is. Hij doet zijn best om Maximus te vermoorden maar al zijn pogingen mislukken. Dan wilt Maximus met de zus van Commodus en een Senator Commodus verslaan dit eindigt in een nederlaag voor Maximus (die een leger wilt verzamelen), omdat Commodus erachter komt door zijn zus te chanteren.

Uiteindelijk besluit Commodus te vechten tegen Maximus in een Man to Man gevecht. Hij is wel zo slim om Maximus, die veel sterker is, ernstig te verwonden. In het een op een gevecht weet Maximus Commodus te verwonden en hem te ontdoen van zijn zwaard. Dan vraagt Commodus. Maximus gooit ook zijn zwaard weg. Commodus vraagt snel een zwaard aan de omringende soldaten. Zij willen hem echter niks geven. Dan pakt hij een dolk die hij had verstopt en probeert de ongewapende Maximus te doden. Maar Maximus die erg moe is doodt hem met zijn eigen dolk. Maximus die op sterven ligt zegt dan dat de Macht weer bij het volk moet liggen en dat Rome een Republiek wordt. Aan het einde van de film wordt Maximus herenigd met zijn zoon en vrouw in het hiernamaals.

Maximus is een held omdat het bij hem niet om roem ging het enige wat hij wilde was een rustig leventje leidden op zijn boerderij met zijn moeder en zijn zoon. Omdat hij de moordenaar van zijn familie niet ongestraft kan laten lopen blijft hij overleven om wraak te nemen op Commodus en de wens van de stervende keizer Marcus Aurelius te vervullen. Overal waar hij komt verdient hij respect en maakt hij vrienden als generaal als slaaf en als gladiator. Dit is een van de redenen waarom Commodus hem niet op een simpele manier kon vermoorden het volk hield van hem. De spreuk van Proximo bleek echt te werken "Win the crowd and you'll win your freedom ". Maximus bewees dat hij een geboren leider was.

Bronnen

  • http://www.take-a-trip.eu/uploads/pics_bezienswaardigheden_nl/vaticaanstad-rome.jpg
  • http://nl.wikipedia.org/wiki/Rome_%28stad%29
  • http://nl.wikipedia.org/wiki/Gladiator
  • http://www.vdh-online.nl/gladiatoren/
  • http://www.bertsgeschiedenissite.nl/ijzertijd/eeuw1bc/gladiatoren.htm
  • http://www.google.nl/search?gbv=2&hl=nl&q=gladiatoren&btnG=Zoeken&meta=&aq=f&oq
  • http://kinderenwebhotel.be.previewmysite.com/romeinen/dagelijksleven/gladiatoren.htm
  • http://home.planet.nl/~vink0077/gladiator.html
  • http://www.vdh-online.nl/gladiatoren/Pagina_9.htm
  • http://ancientolympics.arts.kuleuven.be/nl/TC011NL.html
  • http://www.digischool.nl/kleioscoop/amfitheater.jpg
  • http://www.leukespreekbeurt.nl/wp-content/uploads/2009/04/gladiator-avatar-2.jpg
  • http://home.planet.nl/~vink0077/Image/pagina13.jpg

Het boek: Het Oude Rome - Neil Grant

De Film Gladiator

Bibliotheek Velsen

Logboek

In ongeveer week 51 kwamen we op het plan om ons P.O. over gladiatoren te houden en hebben meteen bedacht over welke bij onderwerpen we konden gebruiken voor ons verslag. Zo hebben we gekozen voor onderwerpen die heel dichtbij het onderwerp liggen bijvoorbeeld de gevechten, de uitrusting en de amfitheaters.

In week 52 hebben we de vragen bedacht die we konden gebruiken voor onze conclusie. We hebben ook de deelvragen gemaakt en zijn meteen een beetje gaan brainstormen naar delen daar van. We zijn meteen begonnen met het opzoeken van informatie die we konden gebruiken.

In de laatste week van het jaar hebben we alles verder behandelt en dieper in de onderwerpen in gegaan en hebben al een paar vragen behandelt en uitgewerkt.

In week 1 hebben we veel onderwerpen al af en merken dat we veel te weinig bladzijden uitkomen dus hebben we er 2 hoofdstukken bijgevoegd. Ook hebben we de andere vragen al uitgewerkt en fouten verbeterd. In deze week hebben we het voorblad en inleiding gemaakt.

In week 2 hebben we de laatste puntjes op de i gezet. We hebben de inhoudsopgave gemaakt en bronnenvermelding. De conclusie wordt in deze week ook gemaakt en het logboek moest natuurlijk ook nog worden gemaakt.

Please be aware that the free essay that you were just reading was not written by us. This essay, and all of the others available to view on the website, were provided to us by students in exchange for services that we offer. This relationship helps our students to get an even better deal while also contributing to the biggest free essay resource in the UK!